خدایا,جهان پادشاهی توراست
زماخدمت آید ,خدایی توراست
پناه بلندوپستی تویی
همه نیستند, آنچه هستی تویی
همه آفریدست بالاوپست
تویی آفریننده ی هرچه هست
خرد راتو روشن بصر کرده ای
چراغ هدایت تو بر کرده ای
جهانی به خوبی آراستی
خداوند مایی و ما بنده ایم
به نیروی تو یک به یک زنده ایم
رهی پیشم آور که فرجام کار
توخئشنود باشی و من رستگار
(نظامی)
بسیار شنیده ایم که فلان دانش آموز ضعیف است یا شکست تحصیلی تجربه کرده....
این دیالوگ ها شاید بهانه ای بیش نیست تا سیستم های آموزشی را از هرضعف و بی درایتی مبرا کنیم. اما واقعیت امر چیز دیگری است
در سیستم های موفق آموزش و پرورش جهان شکست محصل را نشانه ای بر ضعف آموزش و پرورش میدانند.
منصفانه نیست که موفقیتهای دانش آموزی را به سیستم مربوط بدانیم و ناکامی های را خارج از سیستم دنبال کنیم.
واژه ای کلیدی در آموزش و پرورش نوین و موفق جهان نام برده میشود بنام " نظریه ی انتخاب" که مبنای رفتارهای مختلف آدمی و از آن جمله دانش آموز را به بهترین شکل تعریف میکند.
صاحب این نظریه آقای " ویلیام گلسر" در کتاب "مدارس بدون شکست" خود با تاکید بر نیازهای بدیهی انسان رفتارهای داش آموزی را تبیین میکند .
نواقص مترتب بر آموزش و پرورش را به شرح ذیل عنوان میدارد:
یکی از مشکلات اساسی آموزش و پرورش این است که غالب مباحث ارائه شده برای دانش آموز ، واقعا هیچگاه برایش کارایی نخواهد داشت.
به دوران تحصیل خود نگاهی داشته باشید. مثلا چقدر از مطالب حوزه ی ریاضی چون جبر و مثلثات یا حوزه ی انسانی چون مکاتب فلسفی و ....تا کنون برایتان مفید و مورد نیاز بوده؟
یا تصور میکنید که مقرر است تا چه زمانی بدردتان آید؟
از دیگر مشکلات اساسی آموزش پرورش منفعل سیتم نمره دهی است. مهمترین مشکل نمره اینست که تبدیل به ارزش اخلاقی میشود. نمره خوب یعنی رفتار خوب و شخصیت خوب و نمره بد یعنی رفتار بد و شخصیتی همچون انگل جامعه مذموم و بد
این باعث میشود تا افراد را بر اساس خودشان که نه بلکه بر اساس نمراتشان قضاوت کنیم.
دیگر از مشکلات آموزش پرورش بسته های کتاب و آزمونهای عینی از محفوظات این بسته هاست که جلو هرگونه پرورش متفکرانه را از شاگرد میگیرد.
نظریه ی انتخاب چیست؟
این نظریه ی روانشناختی که کاربست های آموزشی بالایی دارد و غالب مدارس پیشرفته ی آموزشی جهان از آن بهره میبرند بدین گونه عنوان میشود که تمام انسانها در هر جایگاه سنی و شغلی ، لحظه به لحظه رفتار میکنند. که این رفتار ها اهدافی را دنبال میکند.
تمام این اهداف معطوف به پنج نیاز فطری و مادرزادی انسان است.
بعبارتی انسانها بر اساس میل و خواست خود رفتار میکنند و در هر رفتار نیازهای خود را ارضا میکنند و شرایط محیطی یا گذشته و ... تنها بر رفتار ایشان تاثیر دارد اما در انتخاب نوع رفتارشان دخیل نیست.
این نیازها عبارتند از بقا ، عشق و تعلق، ارزشمندی و پیشرفت، آزادی و استقلال طلبی، و تفریح و لذت
با این تعبیر چون انسانها، تک تک رفتارهایشان را خود انتخاب میکنند و لذا تمام مسوولیت این رفتارها نیز متوجه خودشان است.
در کلاس آموزش ما معلمین چه میکنیم؟
تمام هم و غم ما رشد و تعالی نیاز به ارزشمندی دانش آموزان است لیکن برای آنها اولویت انتخابشان عشق و محبت و سپس تفریح و لذت است.
بعبارتی تلاش ما در اولویت آخر ایشان قرار دارد و لذاست که از سیستم آموزشی ما لذت نبرده و ساعات آموزشی برایشان آزار دهنده و قهری است.
در این راه ما هیچ چاره ای نداریم جز اینکه خواست ایشان را لحاظ کرده و مطالب آموزشی خود را در قالبی لذت بخش و مفرح همچون بازیها و رفتارهای هنری ارائه دهیم.
این گزینه همراه با عشق و دلسوزی و ارتباط عاطفی با مخاطب فضایی فعال و موفق را میسازد که همگان از حضور در آن راضی هستند.
مثالی میآوریم تا فرایند تدریس را بهتر تبیین کند.
ما معمولا آموزش را بر دو اساس معلم و متعلم استوار میدانیم.
این درست است اما نکته ای بسیار مهم مغفول مانده است.
تصور کنید در دنیای دیجیتال امروز دنیای وسیع و پر رونق و وسیعی ایت بنام اینترنت. معلم به مثابه اینترنتی وسیع با سرعت و کامل بدانید. دانش آموز ما نیز یک سیستم رایانه ی کامل و با امکانات گیرندگی بسیار بالا فرض کنید.
آیا با وجود این امکان ، صرف یک سیستم پیشرفته و دنیای گسترده و آماده ی اینترنت میتواند به ارتباطی عمیق و دایم منجر شود؟ یا یک عامل ارتباطی دیگر هم نیاز است؟
بله. یک کانکشن (اتصال)، یک مودم و یک حلقه واسط لازم است تا این ارتباط حاصی شود
در فرایند آموزش این کانکشن چیست؟
بطور قطع، معلمین موفق و دانش آموزانی که از این کلاس لذت وافر میبرند از این کانکشن استفاده میکنند
یک ارتباط ساده ی عاطفی، گاه صدا زدن به اسم، پوشش آراسته و زیبا، استفاده از بازی های فعال و ...اینها همگی همان کانکشن ها هستند.
دانش آموز باید بپذیرد که آنچه از طرف معلم ارائه میشود برای ایجاد لذت و حظ همین لحظه ی اوست نه حواله به آینده ی شغلی آتی.
پس شاید بتوان گفت که تدریس مثلثی سه ضلعی است از معلم. مخاطب و یک عاملی ارتباطی عمیق و پایدار.
ما در فعالیتهای هنری برآنیم تا خود را متقاعد کنیم که از شیوه های هنری نه در درس هنر که در تمام دروس و فعالیتهای آموزشی استفاده کنیم.
این شیوه های بیشتر بر بازیهای آموزشی تاکید دارد
اهداف بازیهای آموزشی هنری چیست؟
اهدافی که بدنبال آن هستیم عبارتند از:
1-ایجاد اشتیاق در بچه ها برای شرکت در فعالیتهای آموزشی کلاس
2- ایجاد فضای فعال و پرنشاط در کلاس
3- تلاش در جهت کسب ایده های خلاقانه ی کودکان
4- ماندگار سازی مطالب در حافظه ی بلند مدت کودکان
5- ترغیب کودکان به شرکت در فعالیتهای جمعی
6- تشویق کودکان کم حضور در فعالتهای آموزشی
7- آشنا کردن کودکان با مباحث فراتر از درس همچون مهارتهای زندگی
انواع بازیهای آموزشی هنری
بازی پازل:
از تصاویر مختلف فرهنگی و ارزشی تا نقاشی های شخصی کودکان را میتوان روی مقواهای ضخیم مانند جعبه کفش و شیرینی چسباند و بعد با برش های یکنواخت از آنها پازل درآورد
آشنایی با هنرهای سنتی، معماری، و مصادیق فرهنگی و مذهبی، تشویق والدین به اهتمام بیشتر بر آثار فرزندانشان، تولید فرصت سرگرمی،و...اهداف این فعالیت است
میتوان در درس جغرافی نقشه ی ایران را با شهر ها ...پازل کرد و در ابعاد بزرگ با آهنرباهای مسطح روی تابلو برد کار کرد
بدین شکل آنها با جایگاه شهر های مختلف آشنا میشوند.
شکل سازی با اعداد
با اعداد مختلف معادلات ریاضی، جمع ها و اعمال ریاضی و ...شکل یابی و نقاشی کرد
با این شکل تمرکز بیشتر بچه ها را جلب میکنیم
با اعداد میتوان یک منظره یا شخصیتهای خانواده یا خیابانهای شهری را و ...رسم نمود
شکل سازی با حروف و کلمات :
همین فعالیت را میتوان برای آشنایی بیشتر کودک با حروف انجام داد. حتی میتوان از کودک خواست تا اسم و مشخصات خود را در پشت برگه با اعداد بنویسند و یا با نام خود شکل سازی کنند
در درسهای مختلف کلید واژه ها و کلمات مهم را بنویسند و شکل سازی کنند
شکل سازی با فرم های ریاضی
روی تابلو شکل های هندسی رسم کرده و سپس بخواهیم تا روی تابلو با همین اشکال یک منظره رسم کنند
بازی خط خطی هدفمند
بچه ها ابتدای درس یک برگ را خط خطی میکنند و کنار میگذارند. سپس به درس گوش فراداده و سپس از روی درس کلمات قابل طرح آنرا داخل فضا های خط خطی شکل یابی میکنندو نقاشی میکنند. با این شیوه مجبور میشوند بارها و بارها درس را برای یافتن کلمات مهم مرور کنند.
حتی میتوان خواست تا کلماتی را که شکل مشخص ندارند مانند کلمه " استفاده" را در فضاهای خالی بنویسند.
برای املا و ...خیلی کاربردی خواهد بود.
برای هر درس میتوان این فعالیت را اجرا کرده و آنها را صحافی کند( مصور سازی درس)
همچنین میتوان از شاگردان خواست تا با اشکال داخل طرح یک داستان جدید بسازند( کمک به انشا نگاری)
بازی نقاشی انگشتی
با بخش ها ی مختلف از انگشتهای مختلف رنگهای رقیق آبرنگی را روی کاغذ گذاشته و با اثر انگشتش شکل یابی میکنند و بخش نهایی طرح را با مداد کامل میکنند.
تکنیک مداد شمعی
روی برگه دانش آموز با رنگهای الوان مداد رنگی و ....ترجیحا رنگهای روشن مثل زرد و نارنجی و سبز و ...قطعه قطعه رنگ میکند و سپس با مداد شمعی مشکی رو کل آنراپوشش میدهد
سپس با میخ روی آن نقاشی میکشد یا دیکته مینویسد یا ریاضی تکلیف انجام میدهدو ....
روی طرح های رنگی روزنامه و مجلات هم میتواند شمعی سیاه بکشد و با میخ طرح بزند
همچنین با قلم نی خیزران میتواند خوشنویسی کند
این کار به علاقمندی تمام صورت میگیرد و باعث میشود تا دانش آموز بخاطر طرح رنگی زیبایی که آماده کرده تکالیف روی آنرانیز با دقت بیشتری بنویسد
مداد شمعی اطو
روی کاغذ ذرات رنده شده با تیغ از مداد شمعی ها را پخش کیده و برگ دیگری روی آن گذاشته و با اطو کردن همزمان 2 طرح آماده خواهد داشت
در این فعالیت مفهوم قرینه سازی را در میابد ضمن اینکه غیر از تکنیک نقاشی و گردشها و مجاورت های رنگی ،مهارتهای رنده کردن و اطو رانیز فرا میگیرد
مجسمه با مداد شمعی
میتوان ذرات ریز مداد شمعی های رنگارنگ را جمع آوری کرده و در قالبهای شیرینی سلیکونی ریخته و در دمای پایین فر خانکی انها را ذوب و شکل قالب در میاید. سپس قالب را برگردانده و از پشت با شسوار آنرا گرم میکنیم تا از قالب بیرون بیاید
میتوانیم از این نمونه ها بعنوان موارد تزئینی استفاده کنیم
فعالیتهای با چشمان بسته
بازیهایی که میتوان در آن با چشمان بسته بچه ها را در یک فضای تمرکز و پر نشاط قرار داد
بازی راست و چپ و شمال و جنوب
روی تخته یک نوار ریل مانند پر پیچ و خم رسم میکنیم. آن را به چهاربخش تقسیم میکنیم و هر بخش را نیم نمره میدهیم
چشمان یکی از بچه ها را بسته و از دیگر دانش آموز میخواهیم تا او را با چهار کلمه راهنمایی بالا و پایین و راست و چپ و یا با شیوه ی شمال و جنوب و شرق و غرب هدایت کند تا به انتهای مسیر برسد (در زمان معین سه دقیقه) تا هر زمان که دو برخورد به دیواره داشته باشد بازنده محسوب میشود
در دروسی که مسیر های حرکتی را در خود دارد میتوان از این بازی استفاده کرد
مثلا برای تدریس گوارش میتوان روی تابلو از دهان تا روده و ... (کل دستگاه گوارش) را طراحی کرده و سپس با این بازی یک لقمه را از دهان تا انتهای گوارش بازی کند. در واقع کسی که چشم بسته است توسط دوستش هدایت میشود تا لقمه را به مری،معده، روده و ...ببرد
یا در درس تاریخ یا جغرافی میتوان مسیر خط ریل را در بین استانها با این بازی اجرا کرد
بازی دارت
چشمان یکی از بچه ها را میبندیم و روی تخته دوایری به مانند سیبل هدف با امتیازات مشخص رسم میکنیم و دانش آموز را در مقابل آن چند دور ، دور خودش میگردانیم وبعد از آن شاگرد با ماژیک نقاطی میگذارد. و سپس امتیازات تیر های او را محاسبه میکنیم.
بازی نقاشی با چشم بسته
شاگردی را با چشمان بسته میخواهیم تا یک شکل پای تخته بکشد
این کار باعث نشاط بالا در حین بازی و نیز دقت تمرکز او خواهد شد
بازی بافت
با چشمان بسته قطعاتی را به دستش میدهیم تا با لمس بافت و فرم آن بتواند آنرا حدس بزند
ساخت کلیشه
اشکالی را روی کاغذ با ترجیحا مقوا طرح کرده و با کاتر در آورد با استفاده از فوتک یا اسفنج و رنگ گواش یا آبرنگ میتواند در حاشیه ی برگه های خود آنها را کلیشه یزند و تکرار کند یا روی کاغذ روزنامه با کاغذ کاهی آنها در در سطح تکرار کرده و از آن کاغذ کادو بسازد.
بازی شخصیت بخشی
بافت لباس:
در بازی بافت لباس یک عکس از خودش بصورت تمام قد گرفته و محل لباس را با کاتر در میآورد
اکنون تصویر را روی کاغذ رنگی یا کاغذ کادو یا کاغذهای ابرو باد با مداد شمعب میگذارد تا طرح و رنگهای جدید برای لباسهایش را ببیند.
با این بازی با رشته ی طراحی دوخت و نقوش پارچه آشنا میشود
صورت گذاری روی شخصیتها
تصاویر شخصیتها و سربازان هخامنشی تخت جمشید را آورده و جای صورتشان را در آورد و صورت خود را از زیربر آنها قرار دهد.
ر این بازی خود را بجای آن سربازان قرار میدهد
از تصاویر دیگر و مفاهیم متعدد میتوان در این بازی بهره برد مثل قرار دادن خود در تصویر دهقان فداکار یا تصاویر رزمندگان جنگ ها و یا شخصیتهای نقاشی های ایرانی و ...
کاردستی
با دو متریال مواد طبیعی و مواد مصنوعی میتوان کارهای دو بعدی و سه بعدی ساخت
یک قطعه از مواد طبیعی مانند برگ و گلبرگ و شاخه و پوست میوه و ....را میتوان روی تابلو یا کاغذ چسباند و خواست تا با آن شکل سازی کنند ( کارهای دو بعدی)
میتوان هم خواست تا بصورت تندیسی و مجسمه ای کار های خلاقانه حجمب بسازند( کارهای سه بعدی)
همین فعالیتها را میتوانند با مواد مصنوعی و ضایعات دور ریز بسازند
در کار با مواد طبیعی ضمن فعالیتهای خلاقانه شکل یابی و شکل سازی با ارزش های آفرینش و طبیعت خدادادی آشنا شده و ارتباط میگیرند و در کار با مواد دور ریختنی مصنوعی با مفهوم ایجاد ارزش افزوده آشنا میشوند.
بازی نقاشی ناقص
از یک طرح که در ذهن مجسم کرده ایم هر لحظه بخشهای پراکنده ای را میکشیم و از شاگردان میخواهیم حدس بزنند که چه شکلی مد نظر است
هدف تمرکز وقدرت ذهنی و حدسیات شاگرد است
بازی نماهای نامانوس
تصاویری از نماهای نامانوس مثلا یک کلاه شاپویی از بالا را رسم میکنیم یا صفحه کیبورد از نمای جانبی یا مانیتور از بالا و میخواهیم تا حدس بزند شکل چیست؟
بازی فوت و توپ
روی میز دو دروازه مشخص کرده و یک توپ پینگ پنگ را در میدان قرار میدهیم تا دو دانش آموز در دوطرف با فوت کردن آنرا به طرف دروازه مقابل هدایت کند
بازی پرنده سازی با اشکال هندسی
با چند مقوای برش خورده از اشکال دایره، بیضی، مثلث، مستطیل، و متوازی الاضلاع روی تابلو پرنده رسم میکنیم و با جابجا کردن آن میتوان روی یک شاخه در فعالیتی گروهی یک تابلو شاخه شکوفه با کلی پرنده با حالات مختلف رسم کرد
شکل سازی با یک وسیله
یک وسیله مثل ماژیک را روی برد بچسبانیدو از شاگردتان بخواهید تا با آن یک شکل موضوعی مرتبط رسم کند
بازی تولید داستان
یک جمله بگوییم و از بچه های بخواهیم آنرا با اضافه کردن یک جمله تا نهایت یک داستان ادامه دهند
بازی نوشتن با دست چپ
مطلب مهمی همچون فرمول ریاضی یا کلمات مهم یک درس را شاگردان پای تخته با دست چپ بنویسند.
با توجه به سختی کار نیاز به تمرکز و آرامش دارند و در این اتفاق کلمه به بهترین نحو در ذهن او نقش میبندد.
بازی شعر و حذف کلمه هایی از آن
یک تعریف از رابطه یا یک شعر یا یک فرمول مهم را پای تخته بنویسید و بخواهید همه بخوانند
سپس یکی از بچه ها را از کلاس بیرون کرده و جای دو کلمه را جابجا میکنیم یا یک کلمه را حذف میکنیم
و سپس میخواهیم تا او وارد شده و تغییر ایجاد شده حدس بزند
بازی نوشتن یک شعر یا جمله از درس و مصور کردن کلمات مختلف و ممکن آن
یک متن یا جمله یا شعر یا فرمول و ...را بنویسید و بخواهید دانش آموز بعضی از کلمات آنرا مصور کند
طرح گل افشان
بچه ها هر کدام یک گل با رنگهای متنوع ماژیک روی تخته بکشند و سپس با ساقه های منحنی آنها را بهم وصل مینماییم و برگ هایی به آن اضافه میکنیم تا با این روش با مفهوم افشان در هنر های ایرانی و نقش فرش آشنا شود.
بازی آینه
برای مفهوم تقارن دوتن از بچه ها را روبروی هم قرار داده تا با بازی آینه مفهوم تقارن را درک کنند
بازی بیان محاسن
دو دانش آموز روبروی هم ایستاده و به بیان زیبایی ها و محاسن خود بپردازند.
پانتومیم
مفاهیم هر درس را میتوان درخواست کرد تا با شیوه ی پانتومیم حدس بزنند
داستان سازی
چند کلمه نا مرتبط با هم را اعلام کرده و درخواست میکنیم تا با آن داستان سازی کند
نامه نگاری
در خصوص موضوع کلاس درخواست کنیم تا دانش آموزان یک نامه ی غیر معمول بنویسند. مثلا در رابطه با دستگاه گوارش بدون ذکر نامشان " یک نامه به معده ی خود بنویسند"
بازی خواندن متن با شکلات
یک شکلات را در زیر زبان شاگرد قرار میدهیم و میخواهیم تا درس را بخواند .
طبیعتا نوع خواندن آن باعث شادی و نشاط میشود.
کلیشه پروانه سازی
روی مقوا یی طرح پروانه میکشیم و سپس بالهای آن را برش میدهیم و از سطح مقوا بالاتر تا میکنیم.
با این شکل میتوان کارت تبریک یا جعبه کادوهایی زیبا تهیه کرد.
کلاژ تصاویر قدیمی
از یک مینیاتور یا معماری و ... قطعاتی را برش میدهیم مثلا شخصیتهای نگارگری و با کلاژ آن طرح و داستان جدیدی میسازد
اهداف کار: شناخت عناصر هنر ایران، انشا نگاری، کمک به دانش آموزان با طراحی ضعیف، کمک به خط تحریری آنها، شناخت مفهوم مصور سازی کتب قدیمی
کار با فویل آلومینیومی
طرحی را بر یک برگ فویل آلومینیومی قرار داده و یا نوک خودکار یا اتود فشار میدهیم تا روی آن حک شود
با یستی زیر آن سطح کمی نرم باشد
هدف آشنایی با هنر قلمزنی، مفهوم چاپ و تابلو سازی دروس نقشه کشی و ...است
علوم تربیتی
ارایه مطلب درزمینه علوم تربیتی وانضباط
روش های افزایش انضباط دربین دانش آموزان دوره ی ابتدایی .
مرکز تربیت معلم ثامن الحجج (ع)
موضوع :
روش های افزایش انضباط در بین دانش آموزان دوره ی ابتدایی
استاد راهنما:
جناب آقای دکترفاضلی
تهیه کنندگان : سلطانی . مدیر . محمودی . خاتمی . نوری
کلاس :201
زمستان:1395
چکیده:
راه های پیشنهاد ونحوه یاستفاده ازاین روش هارانیزموردبحث قرار می دهیم.
کلیدواژه ها:هدف ازنوشتن این مقاله بررسی علل بی انضباطی وکمک به حل آن برای برخوردبادانش آموزان بی نظم می باشد.بنابراین ابتداانضباط راازدیدگاه افراد مختلف تعریف نموده سپس تعریف نسبتا جامعی ارایه خواهدشد.
یکی ازتعریف هاعبارت از:انجام دادن هرعمل پذیرفته نشده ونامعقول توسط دانش آموز یادانش آموزان.
که باعث اخلال درکلاس یامدرسه خواهدشدوباعث کاهش کارایی معلم وبه چالش کشیدن وی خواهدشد.
باتوجه به تحقیق کانین: که مشکلات وبی انضباطی راازاقدامات پیشگیرانه ی معلم می داند.
علل بی انضباطی رابررسی کرده وراههایی برای کاهش این علل ارایه خواهدشد.
برای برخوردبابی انضباطی و... وارتباط انضباط بادروس اجتماعی دوره ی ابتدایی راموردبحث قرارارخواهیم داد.
مقدمه:
دشواری کنترل دانش آموزان باتوجه ویژگی های سنی آنهاروزبه روزروزبه افزایش است.
بسیاری ازهمکاران ازبرخوردبامسایل انضباطی دانش آموزان احساس ناتوانی می کنند.
بنابراین به طورمعمول ممکن است برخوردهای نامناسب بااین رفتارها داشته باشند.
دراین زمینه بایدپاسخگوی سوالاتی ازاین قبیل باشیم :
1- چگونه می توان انضباط راآموخت؟
2- چگونه می توان ازبروزرفتارهای نامناسب دانش آموزان جلوگیری کرد؟
3- علل بی انضباطی دانش آموزان چیست؟
4- چگونه می توان این رفتارهاراکاهش داد یاازبین برد؟
دراین مقاله سعی می شودبابررسی منابع علمی ونقدآنهابه سوالات فوق پاسخ های مناسب وکاربردی دادشود.
تعریف نظم وانضباط :
نظم وانضباط تعارف متعددی دارد.عده ای کنترل رفتارفراگیران وتسلط بررفتارآنان راانضباط می دانند.برخی آن رانوعی سازماندهی درمحیط کلاس ومدرسه می دانند.که باعث افزایش یادگیری می شود. صفوی: (1378) می گوید"انضباط عبارت است از:اعمال قوایدومقرراتی که یادگیری راتسهیل می کندواخلال درکلاس رابه حداقل کاهش می دهد."
(صوفی به نقل اززمانی1378)اصغری پور:"هرنوع رفتاری که ازارزشهای پذیرفته شده جامعه به دورنیست.(باتوجه به فرهنگ ).
لوفرانسوا(1991)معتقد است"انضباط بدان دسته ازاعمال معلم اطلاق میشودکه مانع سرزدن رفتارهایی از دانش آموزاست که فعالیتکلاسی رامختل یاتهدیدبه اخلال می کند."
ایزابل کلاک:"بی انضباطی رارفتاری می داند که ازطرف تعدادی از دانش آموزان انجام می شود.ومشکلاتی برای معلم به وجود می آوردومعلم رادررسیدن به اهداف آموزشی باچالش مواجه میکند. ومانع ازپیشرفت کارتحصیل می شود.که رفتارآنان نامنظم ونامعقول است. "
بنابراین نظم وانضباط رامی توان این گونه تعریف کرد"انجام هرعمل ورفتارپذیرفته شده ومعقول توسط دانش آموزکه موجب رضایت معلم شود.وباعث کارایی وی درراستای رسیدن به هدف باشد.
آموزش انضباط:
انضباط رامی توان ازکودکی به افراد آموخت.چون درکودکی بهترمی آموزندوبه آن عمل می کنند.
علی قایمی راههای زیررابرای نظم بخشیدن به کودکان توصیه می کند:
1-آموزش ها:یعنی بایدبه کودک آموزش دهیم تادردنیای جدید بدون سردرگمی زندگی کند.
2- تذکرات :بایدازانضباط برای کودک تعریف کردوآن رالازمه ی زندگی بدانیم.
3-تهیه مقررات :تهیه ی مقررات وتنظیم آن به کودکان یک کاراساسی است .
وبایدقوانین منطقی رادرنظر بگیریم.
4-جنبه ی الگویی:بایدبرای کودکان الگوبوده وعامل ومجری نظم باشیم.واگرخودمنظم نباشیم
انتظارنظم ازکودک بیهوده است.
5-تنظیم برنامه:باید سعی کنیم بابرنامه ای منظم به زندگی کودک نظم ببخشیم.
6-نشان دادن آثار:کودک رابایدازفوایدنظم وزیان های بی نظمی آگاه کنیم.
7-سپردن مسولیت:بایدمسولیت هایی دررابطه بانظم به کودک بسپاریم.
8-زمینه سازی برای عادات:اگربتوانرعایت نظم رابخشی اززندگی کودآن صورت
کودک به آن عادت خواهد کرد.
پیشگیری ازرفتارهای نامطلوب دانش آموزان به دودلیل مهم است:
1-به دلیل عملی:یعنی پیشگیری ازرفتارهای نامطلوب آسان ترازتغییر آن است.
2-به دلیل انسانی:یعنی معلم خودرامسول اصلاح وبرطرف کردن رفتارنامطلوب دانش آموزان می داند
(کدیور1379)و(کانین1970)درتحقیقات خودشان به مقایسه ی رفتارمعلمان درکلاس های دارای رفتارنامطلوب وکلاس های عادی پرداخته اند.
وتفاوت های این کلاس ها رادرنحوی پاسخ گویی معلمان به رفتارهای نامطلوب نمی دانند.
بلکه آن راناشی ازاقدامات پیشگیرانه ی انها می دانند.(صفوی نقل ازکدیورص 431)
معلم بایدبه نکاتی که باعث قطع ارتباط درکلاس می شودوهمچنین به نیازهای دانش آموزان توجه کند.
ونبایداجازه ی گستاخی به دانش آموزان دهد.بنابراین برای پیشگیری ازرفتارهای نامطلوب
به نکات زیر توجه کند:
1-معلم بایدرفتارهای بی نظم رامشخص ودانش آموزان راملزم به رعایت آن کند.
تحقیقات مشیل وروترنشان داده است کهمدرسه ای موفق است که نظامی خوب داشته باشد.
آنان نظام خوب را این گونه بیان کرده اند:
1-تعداد قوانین مدرسه اندک بوده وبه طورمنظم اعمال می شود2.-قوانین مربوط به جامعه تحصیلی آنهااست.3-مهمترین مشخصه ی قوانین قابلیت انعطاف آنهااست.4-خط ومشی وحدودروابط
دانش آموزومعلم مشخص باشد.5-تصمیمات متذه ازطرف معلم مستبدانه نباشد.6-مدرسه درحرف وعمل نشان می دهدکه خواهان حل مشکلات دانش آموزان است.7-نیازهای دانش آموزان تشخیص داد شود.
8-برای حل مشکل دانش آموزان نامنظم هسته ای متشکل ازمعلم مقام ارشد
ومعاون مدرسه وجود دارد.(فونتانا1987)
2-بطورانفرادی باافرادنامنظم برخوردکرده دلایل بی نظمی راجویا شوند.
3-دانش آموزان بایدرفتارمطلوب وموردنظرمعلم رابشناسند.
4-بی توجهی به رفتارنامنظم دانش آموزان باعث می شودتاوی احساس کندکه معلم وی ناکارامد است.
5-شرط لازم برای اجرای قوانین قابل درک وفهم بودن /ان برای دانش آموزان است.
6-آغاز کلاس باجذابیت ومتعاقب آن دادن آزادی بیشتر به دانش آموز.
7-علاقه مندکردن دانش آموزبه درس بایادگیری معنادار.(کدیور1379)
به نام خدا
موضوع پژوهش:
چگونه می توانم ترس در
دانش آموزان را با شیوه ی فرزندپروری ازبین ببرم.
پژوهشگر: علی سلطانی
شماره پرسنلی:32850225
آموزشگاه: شاهد شهید رحیمی
سال تحصیلی: 97-1396
بسم الله الرحمن الرحیم
موضوع پژوهش:
بررسی ترس دانش آموزان
(باشیوه فرزندپروری)
زیرنظراستاد ارجمند: جناب آقای حسینی
محقق : علی سلطانی
کلاس:201
پاییز:1396
مقدمه:
باتوجه به این که یادگیری وآموزش در تمامی کشورها ازاهمیت ویژه ای برخورداراست.
بنابراین مانیزبایدتلاش نماییم تابتوانیم یادگیری رادردانش آموران افزایش دهیم وبایدموادی که باعث اختلال دریادگیری می شودراازبین ببریم ازجمله ی این مشکلات استرس ,ترس,اختلاف درخانواده و....
می باشدکه بایددرراه حل مشکل تاجای ممکن بتوانیم پیش برویم تادانش آموزان احساس آرامش وامنیت نمایند.
هرفردی درسطوح مختلف زندگی می تواندنقش های مختلفی ایفانماید:
ذهنی,شغلی,خانوادگی,احساسی و......
وقتی درقسمتی عمل می کنیدخودبه خودقسمت های دیگرنیز دخیل می شوند.
اگردرروش خوردن ,خوابیدن وعکس العمل های دیگرشمااشکالی پیش بیاید,درتمامی سطوح دیگرحس می شود.به همین دلیل دراین تحقیق به روش های مختلف گروه بندی شده اند.
تابتوانیددرهرموردبابه کارگیری روش های مختلف بهترعمل کنید."باشناخت روش به کارگیری ونحوه عمل استرس می توانیداختیار آن رابه دست خودبگیریدودرورطه افراط که جامعه امروزی به وجود می آوردنمی افتید.استرس اغلب ازفشارهای بسیارشدیدکه روی یک فردعادی سنگینی می کند,ناشی می شودونیزازعدم توافق میان توانایی های فردوانتظارات اراده ازاو.کنترل استرس به معنی همیشه لبخندبرلب داشتن,تصورات خوب داشتن وآماده به خدمت بودن نیست .بلکه خوداین هاموجب استرس بزرگتری می شود.کنترل استرس,قبل ازهرچیزشناخت بهترفرد,مشخص کردن امکانات ومحدودیتهای اوست تاباهماهنگی بهتراسترس دفع شودوباخود,دیگران ومحیط زندگی کنارآمدوزندگی کرد.
باکنترل استرس آرامش بیشتری دارید,درمراتب بالاتردرموردکسانی که مشاغل حساس دارند اهمیت بیشتری دارد.دراین مورد حق اشتباه کردن وجودنداردچون نتیجه اشتباه,گاه فاجعه است.
بنابراین شما هم باید استرس خودراکنترل کنید.زیراتصمیمات شمابستگی به....زندگی خودتان دارد."
1) :استرس را به زانودرآوریم-دکترلیونل-کودرون-فاطمه صالحی طالقانی-بی تا بی جا-صفحه 9
موضوع ترس برای همه جالب است.چه رییس اداره باشید,چه نظامی ,چه آشپزو...تمام افراد در این مسأله ذی نفع اند,زیراهمه دوست دارندبهترزندگی کنند.شمامی توانیدخودتان راازاین بیماری نجات دهید.شادی رادرزندگی پیداکنیدتادیگر ترس نتواند برشما تسلت یابد.
حال اگربتوانید چنین کاریراانجام دهید به راحتی می توانید به دانش آموزان کمک نمائید تاباخیال آسوده به تحصیل ادامه دهند.ودرزندگی ازشماالگوبگیرندوبه راحتی باترس مبارزه نمایند زیرا هیچ کس بهترازخانواده نمی تواند برای فرزندان الگوی مناسبی باشد.
حال بایدبدانیم که ترس چیست؟ ترس درزندگی کدام است؟ آیاترس خوب است یا بد؟ ودرنهایت ترس چه شدتی دارد وبا آن باید چگونه مبارزه کنیم؟
بیان مسئله:
بادانش آموزان که دارای استرس هستند چگونه برخوردکنیم؟
چه عواملی باعث ترس دردانش آموزان می شود؟
ترس باعث اختلال دریادگیری می شود؟
این امربایدازجنبه های گوناگون موردبحث وگفتگوقرارگیرد.مانند این که دانش آموزان
ازچه چیزهایی می ترسند؟
ویا چه برخوردهایی باعث ایجاد ترس در آنان می شود؟
آیاترس دانش آموزارتباطی باخانواده وی دارد؟
ویااین که این ترس منشأ دیگری دارد؟
بایداول یک تغییررفتاری درخانواده ی وی صورت گیرد؟
تازمینه لازم برای ازبین بردن ترس در دانش آموز فراهم شود.
آیابرخوردهایی که درمحل تحصیل باوی می شود می تواند اثرات مثبت ویامنفی داشته باشد؟
برخوردوی بادیگردانش آموزان در محیط آموزشگاه ودرخانواده چه گونه است؟
باتوجه به مطالب فوق وعوامل دیگرماچگونه می توانیم به اوکمک کنیم ؟
اهمیت موضوع:
بنابراهمیتی که ترس دریادگیری دانش آموزان دارد.تلاش خواهیم کردکه ازجنبه های گوناگون به این موضوع بپردازیم .
ترس درطول زمان همیشه وجود دارد.هریک ازمادائمااسترس های بسیاری را بانتایج متعدد آن
تحمل می کنیم.استرس بسیارمهم است که متخصصان وپزشکان امروزبیش ازسیصد
تعریف مختلف ازآن دارند.
خودزندگی هم ترس است.چون مادائمادرمحیط متغییری زندگی می کنیم.وبدن ماهمیشه درحال تغییروتحول است.
تغییرات آب وهوا(گرما وسرما)تغییرات ریتم زندگی(تعطیلات مسافرتو...)سروصدا(حرکت وسیله نقلیه)
هیجانات(خشم شادی ...)خلاصه تاجهان هست ترس واسترس هم هست.
ترس مستقیماازسرعت هیجانات.اضطراب وخصوصا جنبه های منفی ناسی می شود.
استرس مثل مخربی درنظرگرفته می شودکه هرکس آرزوی دوری ازآن رادارد.(استرس کم لازمه زندگی است.)
باتوجه به مطالب فوق باید بیاموزیم که نباید تسلیم استرس شد.وسعی کنیم که استرس راتسلیم خودکنیم.
پژوهشی تحت عنوان تاثیرشیوه فرزندپروری ادراک شده واسترس ادراک شده
انجام دادندونتایج نشان دادکه سبک فرزندپروری ادراک شده براسترس تاثیردارد.
اگرچه نحوه دابستگی کودک به والدینش دررشدهویت وی موثراست.امااین بدان معنا نبست که هرچه دابستگی بیشترباشدبهتراست.برای آن که نوجوان بتواندازدوره کودکی به بزرگسالی رشدیابد.
نیازمنداست که درجه معینی ازخودمختاری واستقلال رادرخودشکل دهد.
براساس نتایج ارائه شده ازسوی (سیگلمن؛1999)
هنگامی که باهویت های شکل گرفته روبرو هستیم.
به این معنا که افراددارای درکی مشخص نسبت به خودوچیستی خودودیگران دارند.
کاهش استرس واستفاده بهینه ازفراغت هایی که درآنها هدف اصلی رشدوشکوفایی است نیز پیش بینی میشود.این درحالی است.که عکس آن نیز امکان پذیراست .(هیبتی؛1381)
روانشناسان متوجه شده اند که شیوه پرورش وتربیت فرزندبربسیاری ازجنبه های روان شناختی ازجمله رشدروان شناختی.سازگاراجتماعی.احساس ارزشمندی.اعتمادبه نفس وموفقیت درکارهاومشکلات فتاری درنوجوانی تاثیرفراوان دارد.(بلانتین؛2001)
شیوه فرزندپروری لک کوبی ومارتین ازپرکاربردترین الگودر زمینه بررسی شیوه های فرزندپروری می باشد.که تحت عنوان چهارالگوی تربیتی : مقتدرانه .سلطه گرانه.آسان گرانه وبی توجه توصیف شده است.درهرکدام ازاین الگوهاترکیب متفاوتی ازدوبعدفرزندپروری یعنی محبت وکنترول وجوددارد.
(ریتمین وهمکاران؛2002)
شیوه فرزندپروری مقتدرانه پیش بینی کننده معنادارکمرویی است.درحالی که شیوه فرزندپروری سلطه گرایانه قادربه پیش بینی کمرویی نیست .
فرزندپروری همراه باحمایت گری افراطی پیش بینی کننده مثبت ومعناداربرای کمرویی میباشد.
یکی ازمهمترین مراحل تکامل ورشدنوجوان شکل گیری هویت است.که مستلزم تصمیم گیری درباره برخی جنبه های زندگی ماننداشتغال,اولویت های عاشقانه,ایدئولوژی مذهبی وسیاسی است.(سنداوتانک؛2006)
شکل گیری هویت فرآیندی است خودمختارانه وبه تشخیص خودفرداز استحکام بخشیدن ویک پارچه کردن مجموعه ای ازایده آل هاواهداف منحصربه فردوترکیب نقش های بی شمارفرددرزندگی است.(سچوارتز؛2002)
دست یابی به هویت پایداروثابت نه تنهاباعث ایجاداحساس شخصی ویکپارچه می گرددبلکه امکان پیشرفت درآینده وتعادل وسازگاری درزندگی رانیزفراهم می آورد.(سنداوتانک؛2006)
تحقیقاتی که درزمینه شیوه های فرزندپروری انجام گرفته است,تاثیر واهمیت شیوه فرزندپروری رابرچگونگی رشدوایجادهودت آشکارساخته است.(لطف آبادی ؛1380)
هویت مفهوم ذهنی هرفردازخودش می باشدوباعناوین مختلفی چون هویت جنسی,هویت گروهی,هویت نژادی و...مورداستفاده قرارمیگبرد.(عیوضی؛1378)
فرضیه های پژوهش:
فرضیه اصلی: بین هویت کسب شده ,شیوه فرزندفرزندپروری اداراک شده ومیزان امیدبه زندگی
با استرس ادراک شده دردانش آموزان رابطه وجود دارد.
فرضیه های ویژه:
- بین هویت آشفته واسترس ادراک شده دردانش آموزان رابطه وجود دارد.
- بین هویت تعویق افتاده واسترس ادراک شده دردانش آموزان رابط وجوددارد.
- بین هویت زودشکل گرفته واسترس ادراک شده دردانش آموزان رابطه وجوددارد.
- بین هویت تحقیق یافته واسترس ادراک شده دردانش آموزان رابطه وجوددارد.
- بین امید به زندگی و استرس ادراک شده دردانش آموزان رابطه وجوددارد.
- بین شیوه فرزندپروری مستبدانه واسترس ادراک شده دردانش آموزان رابطه وجوددارد.
- بین شیوه فرزند پروری سهل گیرواسترس ادرک شده دردانش اموزان رابطه وجوددارد.
- بین شیوه فرزندپروری سلطه گرانه واسترس ادراک شده دردانش آموزان رابطه وجوددارد.
- بین شیوه فرزندپروری بی توجه واسترس ادراک شده دردانش آموزان رابطه وجوددارد.
روش پژوهش:
روش پژوهش همبستگی است.جامعه ی آماری پژوهش حاضرکلیه دانش آموزان
پسر خراسان رضوی است.
که به منظور انتخاب نمونه ؛ازروش نمونه گیری خوشه ای مرحله ای 120 آزمودنی پسراز
جامعه ی مذکورانتخاب گردیدند.
بدین صورت که ازکل نواحی آموزش وپرورش خراسان رضوی (ناحیه یک ؛ناحیه پنج وتبادکان)
به طورتصادفی انتخاب شده اند.سپس ازمیان مدارس این سه ناحیه سه مدرسه انتخاب گردیدند.
آمودنی ها دردامنه سنی 9 تا 13 سال قرارداشتند.
پس ازمشخص شدن مدرسه ای که دانش آموزان آنهابه عنوان مشارکت کنندگان درپژوهش حاضر
درنظرگرفته شده بودند.
پژوهشگرباحضورئرکلاس وارائه توضیحات لازم مقدماتی درمورداهمیت پژوهش واطمینان دادن
درموردگمنامی پاسخگویان؛پرسش نامه هارا توزیع واز پاسخگویان خواست که درکمال آرامش
وبدون نگرانی درموردمحدودیت زمان باخیال راحت پاسخ های خودراثبت کنند.
به منظورجلوگیری ازتداخل پاسخ هادر نیمی ازمواردترتیب ارائه پرسشنامه هابرعکس نیمی دیگربود.
ابزارهای پژوهش:
پرسشنامه شیوه های فرزندپروری:
پرسشنامه شیوه فرزندپروری رابینسون وهمکارانش درسال(1995) ساخته شده وتوسط علیزاده(1379) به فارسی برگردانده شد. این پرسشنامه دارای 32گویه است.
که توسط والدین تکمیل می شود.دارای یک طیف 5درجه است:1.هیچ وقت 2.گاهی اوقات 3.تقریبابرخی موارد 4.خیلی مواقع 5.همیشه .
این پرسشنامه سه نوع شیوه فرزندپروری رامی سنجد: فرزندپروری مقتدرانه؛خودکامه؛سهل گیرانه
علیزاده آندریس (2002) درپژوهش خودازپرسشنامه شیوه فرزندپروری رابینسون وهمکاران(1995) استفاده کرده وپایایی آن رادر ایران بررسی نودند.
اعتباردرونی برای مقیاس مقتدرانه درکودکان عادی 90,رادمقیاس خودکامه78 وسهل گیرانه70 درصد گزارش شده است.
مقیاس استرس ادراک شده:(PSS)
این مقیاس برای اندازه گیری درجه ای که موقعیت های موجوددرزندگی فرد استرس زا
ارزیابی می شوداستفاده شده است. (کوهن وهمکارانش؛1983).
PSS شامل 14 سوال است.هرکدام ازاین سوال ها دارای 5گزینه است که نیمی ازآنهابه صورت
مستقیم (0؛1؛2؛3؛4) ونیمی دیگربه صورت معکوس (4؛3؛2؛1؛0) نمره گذاری می شوند.
سوالات این مقیاس به گونه ای طرح شده اند که پاسخ دهندگان نظرخودرادرموردغیرقابل کنترل بودن,پیش بینی ناپذیربودن ومشقت باربودن استرس زندگی خویش درطول ماه گذشته رابیان کنند.
بعلاوه این مقیاس دارای تعدادی سوال مستقیم نیزدرمورد اندازه گیری سطوح فعلی استرس درفرداست.
این نکته مشخص شده است که pss پیش بینی های بهتری رادرمقایسه بامقیاس های رخداد زندگی
درموردنشانه های روانی,نشانه های جسمانی واستفاده ازخدمات بهداشتی دراختیارمی گذارد.
کوهن وهمکاران ,ضریب آلفای کرنباخ برای پایایی مقیاس رادر سه گروه ازآزمودنی ها,دوگروه دانشجوویک گروه نامتجانس دیگر,بین84/0 تا 85/0 گزارش کرده اند.
همبستگی های pss با اندازه های نشانه شناختی نیزکاملابالا است.(52/0 تا76/0) وبه طورکلی,
رابطه بین این مقیاس وملاک های اعتبار,موردتاثیرجنس وسن قرارنمی گیرد.(کوهن وهمکاران؛1983).
صالحی فدری(1373)ضریب آلفای کرونباخ برای پایایی این آزمون را75/0 ذکرکرده است.
دراین پژوهش نیزضریب آلفای کرونباخ برای pss بدست می آید.
پرسشنامه امید به زندگی:
مقیاس 12سوالی امید به زندگی توسط اشنایدر برای سنین 15 سال به بالا طراحی شده است.
شامل دوخرده مقیاس گذرگاه وانگیزش می باشد.ومدت زمان کوتاهی (2 تا 5 دقیقه) برای پاسخ
دادن به آن کفایت می کند.
برای پاسخ دادن به هرسوال پیوستاری از 1 (کاملاغلط )تا4 (کاملادرست) درنظرگرفته شده است.
سوالات : 11,7,5,3 نمره گذاری نمی شوند.ومربوط به حواس پرتی اند.
سوالات : 1,4,6,8 مربوط به خرده مقیاس انگیزش می باشند.
بنابراین مجموع نمرات می تواند بین 8 تا 32 قرارگیرد. درپژوهشی که توسط گلزاری(1386) بر
روی 660 دانش آموزانجام شد,پایایی امید اشنایدرباروش همسانی درونی موردبررسی قرارگرفت وضریب آلفای کرونباخ 89/0 به دست آمد.
مقیاس امیدبامقیاس هایی که روانشناختی مشابهی رامی سنجد,همبستگی بالایی دارد.
پرسشنامه سنجش حالات هویت: (0MEIS)
این پرسشنامه از64 سوال تشکیل شده وشامل 4خرده مقیاس است.
خرده مقیاس ها عبارتنداز: الف-هویت آشفته ب- هویت تعویق افتاده ج – هویت زودشکل گرفته
و د – هویت تحقیق یافته .
هرخرده مقیاس شامل 16 سوال است.ونمره گذاری این آزمون هابراساس مقیاس لیگریت است.
این پرسشنامه توسط رحیمی نژاد ورحیمی برروی دانش آموزان ایرانی اعتباریابی شده است.
ورفتار آن ازطریق آلفای کرونباخ برای هریک ازوضعیت آشفته,زودشکل گرفته ,تحقق یافته,تعویق افتاده درسطح عقیدتی به ترتیب : 6%,72% ,59% ,63% ودرسطح بین فردی 60% , 81% , 68% ,65% برآوردشده است.
آدامز وهمکاران مقدار روایی داگرا را از27% تا 79% گزارش کرده اند.
برای تجزیه وتحلیل اطلاعات ازروش آماری توصیفی وآماراستنباطی بررسی رابطه بین هویت کسب شده استفاده شده است.
دربخش آمارتوصیفی ازمیانگین وانحراف استانداردودربخش آماراستنباطی برای بررسی فرضیه های پژوهش ازآزمون همبستگی پیرسون ورگرسیون چندگانه (گام به گام)
استفاده شده است.
یافته ها :
فرضیه اصلی : بین هویت کسب شده ,شیوه فرزندپروری ادراک شده ومیزان امید به زندگی بااسترس ادراک شده دردانش آموزان رابطه وجود دارد.
بین هویت آشفته ,هویت تعویق افتاده ,هویت زودشکل گرفته,شیوه فرزند پروری سهل گیردرسطح 0/01(P<0/01)رابطه مثبت ومعنادارمستقیم وجود دارد.
وبین فرزند پروری مقتدرانه وامیدبه زندگی درسطح 0/01(P<0/01)رابطه منفی ومعنادارومعکوس وجود دارد.
همان طورکه درجدول شماره 2 مشاهده می شود؛طبق نتایج حاصل ازتحلیل رگرسیون باروش گام به گام برای ترکیب خطی شیوه فرزندپروری ادراک شده سهل گیر بااسترس ادرک شده برابربا B=0/313و
072/0=& است.این تعدادکه درسطح P=0/0001معناداراست,باتوجه به مقدارضریب معین,به نظرمی رسد2/7 درصدواریانس استرس ادراک شده توسط متغیرپیش بین شیوه فرزندپروری سهل گیرقابل تبیین باشدوهمچنین باتوجه به گام دوم جدول مذکور,مشاهده می شودکه ازمیان متغیرهای دیگرپیش بین فقط متغیرامیدبه زندگی که به متغیرشیوه فرزندپروری سهل گیراضافه شده,پیش بینی کننده استرس ادراک شده است.B=-0/195و132/0=&است.این تعداد که درسطح P=0/0001 معناداراست.
باتوجه به مقدارضریب تعیین,به نظرمی رسد 2/13 درصدواریانس استرس ادراک شده توسط متغیرهای پیش بین شیوه فرزندپروری سهل گیر وامیدبه زندگی قابل تبیین است.
ومتغیرهای هویت آشفته ,هویت تعویق افتاده,هویت زودشکل گرفته وهویت تحقق یافته وسبک شیوه های فرزندپروری مستبدانه نقش مهمی ایفا نمی کند.
بحث ونتیجه گیری :
امیدبه موفقیت وآینده ی بهترودلیلی برای زیستن ,هنگامی که امید دردل وذهن وجود داشته باشد,شادی وسروردرزندگی حضورخواهد داشت.
خانواده واحد اصلی تجربه بشری ومهمترین محیط اجتماعی است.که رشد وتکامل کودکان ونوجوانان راتحت تاثیر قرارمی دهد.
کمترمفهومی است که به اندازه هویت واجد معانی متعدد باشد.
مبحث هویت باتلاش برای پاسخ گویی به پرسش من کیستم ,موضوع تازه ای نیست.وازدیربازانسان رابه خود مشغول کرده است.(یوسفی1383)
اریکسون(1963) احساس هویت راهمانندی ادرک فرداز خویشتن باادراک دیگران ازاوتعریف می کند.
وهویت یابی (بی هویتی)پدیده ای روانی اجتماعی می داندکه دردوره جوانی ظهورمی یابد.(ویسی1384)
احساس هویت باتصویرذهنی روانشناسی ازخودشامل مجموعه ای ازارزش ها,صفات مطلوب,موقیت هاوتاییداتی می گرددکه کودک ونوجوان درارتباط باوالدین,مربیان,اطرافیان اجتماعی خودبه صورت تصویری,به خویشتن نسبت می دهد.(اطف آبادی1380)
افرادی که دربحران هویتی به سربرده اند ویابراساس انواع هویتی مارسیا,دارای هوبت سردرگم هستند,برای پاسخ گویی به سوالات بسیاری که درذهن آنهابدون پاسخ مانده است ورهایی ازبحران,سعی درآزمایش نقش های گوناگون داشته وبی آن که پاسخ لازم رابیابندآن رارها می کنند.
بنابراین تشکیل هویت که همان فرایندرسید به شخصیت وحدت یافته بزرگسالی است نیازبه توجه
هرچه بیشتردارد.(مظلوم,یزدی1383)
به طورکلی براساس نتایج این پژوهش مشخص گردیدرابطه بین هویت آشفته واسترس ادراک شده مثبت ومعنادار است.یعنی باافزایش نمره هویت آشفته نمره استرس ادراک شده افزایش می یابد.وبلعکس.نتیجه پژوهش حاضربانتایج بررسی سنداوتانگ(2006) همپوشی دارد.
رابطه بین هویت تعویق افتاده واسترس ادراک شده,مثبت ومعنادار است.
یعنی باافزایش نمره هویت تعویق افتاده نمره استرس ادراک شده افزایش می یابدوبالعکس.
نتایج این تحقیق همسوبانتایج بررسی سنداوتاگ (2006) می باشد.
رابطه بین هویت زودشکل گرفته واسترس ادراک شده مثبت ومعنادار است.یعنی باافزایش نمره
هویت زودشکل گرفته نمره استرس ادراک شده افزایش می یابد.وبلعکس که بانتیجه تحقیق
سنداوتاگ(2006) همخوانی دارد.
رابطه بین هویت تحقق یافته واسترس ادراک شده منفی ومعنادار است.
یعنی باافزایش نمره هویت تحقق یافته نوره استرس ادراک شده کاهش می یابد.وبلعکس نتایج بررسی سنداوتانگ (2006) نیزبانتیجه این تحقیق مطابقت دارد.
بین امیدبه زندگی واسترس ادراک شده رابطه منفی ومعنادار است.یعنی باافزایش نمره امید به زندگی نمره استرس ادراک شده کاهش می یابد.نتایج تحقیق قربانی وشفق(1388)همسوبانتایج تحقیق حاضراست.
شیوه فرزندپروری مقتدرانه واسترس ادراک شده رابطه منفی ومعناداروجوددارد.
یعنی باافزایش نمره شیوه فرزندپروری مقتدرانه نمره استرس ادراک شده کاهش می یابدوبلعکس.یافته ی پژوهش حاضرهمسوبانتایج کاپلین وهمکاران,(2004) است.
بین شیوه فرزندپروری مستبدانه واسترس ادراک شده رابطه مثبت ومعناداروجوددارد.یعنی باافزایش نمره شیوه فرزندپروری مستبدانه نمره استرس ادراک شده افزایش می یابدوبالعکس.
نتایج این تحقیق بانتایج پژوهش یوسفی وخداپناهی (1388) همخوانی دارد.
بین شیوه فرزندپروری سهل گیرواسترس ادراک شده رابطه مثبت ومعناداروجودداردیعنی باافزایش نمره شیوه فرزندپروری سهل گیرنمره استرس ادراک شده افزایش می یابدوبالعکس که با نتایج
پژوهش یوسفی وخداپناهی (1388) همسو است .
یافته های پژوهشی توصیه می کنند والدین مطلوبترین الگوهای تربیتی وفرزندپروری مقتدرانه از
بهترین روش های تربیتی است . که درپژوهش های بسیاری بدان پرداخته شده است.
زیراکودک می تواندآزادانه تلاش های فزاینده ای برای حل مشکلات خود انجام دهد تا از
استرس کم شده و به خلاقیت وی افزایش یابد. (پازانی1383).
منابع:
-پازانی؛فریبا.(1383).بررسی رابطه شیوه فرزندپروری واعتیادوالدین برمیزان گرایش به سوءمصرف
مواد دردانش آموزان دختروپسردبیرستانی منطقه 6تهران.پایان نامه کارشناسی ارشد؛دانشگاه علامه طباطبایی تهران.
- ریو؛جان مارشال.(2001).انگیزش وهیجان.ترجمه یحیی سیدمحمدی(1385)؛تهران
انتشارات ویرایش.
-عیوضی؛علی.(1378).برسی رابطه شیوه فرزندپروری باپرخاشگری فرزندان آنها.
پایان نامه ی کارشناسی ارشد؛دانشگاه علامه طباطبایی تهران.
-قربانی؛مریم وشفق؛نیلوفر.(1388).عمل کردکلی خانواده برمیزان امیدبه زندگی دانش آموزان معلول جسمی.مجله روانشناسی وعلوم تربیتی؛سال سی وهشتم؛شماره4؛ص 32-26.
-مظلوم؛اشرف ویزدی؛سیده منصوره.(1383).بررسی ارتباط شیوه فرزندپروری والدین با
وضعیت هودت دانش آموزان پیش دانشگاهی شهرتهران.تهران:چکیده مقالات نخستین کنگره سراسری آسیب شناسی خانواده درایران؛ص213.
-ویسی؛ناصر.(1384).بررسی رابطه ی شبوه های فرزندپروری باپیشرفت تحصیلی دانش آموزان پسر دوم وسوم ابتدایی شهرکامباران.پایان نامه کارشناسی ارشد؛دانشگاه علامه طباطبایی تهران.
-هیبتی؛جلیل.(1381).بررسی شیوه های فرزندپروری والدین ورابطه آن باشیوه های مقابله بااسترس دانش آموزان دختروپسرسال سوم دبیرستان های زرفان.پایان نامه ی کارشناسی ارشد؛دانشگاه شیراز.
- یوسفی؛آیت الله(1383).رابطه شیوه های فرزند پروری بامهارت های اجتماعی دانش آموزان ابتدایی شهراسفراین.پایان نامه ی کارشناسی ارشدعلامه طباطبایی تهران.
-یوسفی؛رضاوخداپناهی؛آرزو(1388).تاثیرشیوه فرزندپروری ادراک شده واسترس ادراک شده درفرزندان جانباز.پایان نامه کارشناسی ارشد؛دانشگاه علامه طباطبایی.
مصرف گرایی یعنی استفاده ازکالاها به منظوررفع نیازهاوخواسته ها.این عمل نه تنهاشامل خریدکالاهای مادی می شود،بلکه دربرگیرنده خدمات نیزاست چون درنظام سرمایه داری همه چیزتبدیل به کالامی شود.
درجوامع نوین مصرف گرایی به یک فعالیت اجتماعی اصلی تبدیل شده است.برای مصرف گرایی مقدارزیادی وقت انرژی، یول، خلاقیت، نوآوری وتکنولوژی مصرف می شود.مصرف گرایی نوین به شکل بی رویه ی یک آسیب اجتماعی است که مستلزم برنامه ریزی است.مصرف گرایی بی رویه یدیده بین المللی است .بایدمصرف گرایی درهرجامعه رادریک زمینه وسیع تراجتماعی درنظرگرفت زیرا امروزه تولیدوتوزیع ازمرزهای یک کشورگذرکرده است.دورافتاده ترین نقاط یک جامعه به مرکزی ترین مراکزتولیدوسیستم توزیع جهانی متصل است.
ظهورمصرف گرایی نوین وبیدایش فرهنگ خاص آن
مصرف گرایی نوین دراثرگسترش سرمایه داری برای اولین بار دراروبابه وجودآمدوسبس به جوامع دیگرداده شدودرشرایط کنونی به سرعت شاهد رشدآن درکشورایران هستیم.
یک دیدگاه درموردتوسعه سرمایه داری براین باوراست، که فرهنگ مبنی برسخت کارکردن، صرفه جویی، سرمایه گذاری وایجادموسسه های اقتصادی است که روحیه سرمایه داری رابه وجودمی آورد وبه تدریج یک نظام اجتماعی ایجادمی کند.ازلحاظ نظری دراین جا یک تضادبین بیدایش سرمایه داری وتوسعه مصرف گرایی به وجودمی آید.اما واقعیت این امراین است که سرمایه داری ازهمان ابتدای بیدایش دارای یک هدف اصلی به نام"سودسازی"بوده است.برای چنین هدفی تولید بیشترمدنظراست.به عبارت دیگردریک چرخه، هدف فروش کالاهای بیشترودرنتیجه سودبیشتراست.
عرصه های مصرف گرایی
حجاب:اکنون خانم های باحجاب بایوشیدن چادرعلاوه برنشان دادن تعهد خود به شریعت اسلام، متأسفانه نمایشی ازخودبینی رانیزبا انتخاب نوع چادروکیفیت وطرح آن ارایه می دهند.«البته باید دانست که مقصودما ازاین نوع رفتار،تمامی زنان محجبه نیست»اما درمورد زنانی که به عفاف وحجاب مقید نیستند،وضعیت به گونه دیگری است وبیشترزنان محجبه درمعرض مصرف گرایی به انواع مدل ها،تیب هاودیگرموارد قراردارند.
عزاداری:متأسفانه همین سبک لباس یوشیدن در مجالس روضه ومصیبت برامامان نیزبه طرز شگفت آوروتأسف باری وجود دارد.
درجشن تولد هابه ویژه درارتباط باکودکان وجشن های کودکان نیزیدیده مصرف گرایی به وضوح قابل مشاهده است.
دررفت وآمدهای فامیلی «همچنین دیدوبازدیدهای فامیلی یا اصطلاحا صله رحم»مصرف گرایی نیزوجود دارد.کم شدن رفت وآمدهای خانوادگی وفامیلی،منحصرشدن معاشرت هابه صرف شام یا نهار،که نهایتا به مدت دوساعت است وصحبت هایی که دربین مدت ردوبدل می شود، اکثرا بر روی وسایل خانه،کیفیت وقیمت آن بجای احوال یرسی وجویا شدن ازمشکلات وگرفتاری های یکدیگر،متمرکزاست که همگی ازآثاروییامدهای مصرف گرایی در میان خانواده ها است.
مصرف به عنوان سبک زندگی
یکی ازشاخصه های مصرف گرایی،مصرف به عنوان سبک زندگی است.اساس مصرف برای هم خوانی باطبقه اجتماعی خاص،دوران مصرف برای متمایزازطبقات اجتماعی دیگرودوران مصرف برای ساخت هویت،نهایتا اکنون به دوران مصرف به عنوان سبک زندگی رسیده است.یعنی دقیقا تنها آنچه که سبک زندگی یک فرد رادرجامعه شکل می دهد،مصرف آن فرد است.البته این نوع ازمصرف تنها شامل مصرف کالاهای فرهنگ نظیرکتاب،موسیقی،انواع تفریح هاوسرگرمی ها،حضوردرنمایشگاه هاوسینماهاومانند آن می شود.
به قول "فیترستون"اصطلاح سبک زندگی،درفرهنگ مصرفی معاصرمعنای ضمنی معادل فردیت،بیان خویشتن ویک خودآگاهی مبتنی برسبک ییداکرده است که مواردی چون تن،یوشاک،طرزصحبت کردن،وقت گذرانی،ترجیحات خوردنی ونوشیدنی و...
انتخاب محل تفریح وسایرکارهای شخص راباید به عنوان شاخص های فردیت وسلیقه مصرف کننده به حساب آورد.
همه مواردی که فیترستون بدان اشاره می نماید ،درواقع بخشی ازسبک زندگی است که توسط مصرف تعیین می شود.
عواقب تلخ مصرف گرایی
مطالعه نوع مصرف همیشه مورد توجه رشته های علوم اجتماعی واقتصاد بوده است.درواقع مصرف جزلاینفک زندگی امروزبشراست.
متخصصان علوم اجتماعی معتقدند که بین مصرف وایدئولوژی رابطه مستقیمی وجود دارد.
«فرهنگ مصرف گرایی از دوران خانواده شکل می گیرد.درجوامع ییشین نیزمصرف وجود داشته، ولی هدف اصلی آن رفع نیازبوده است»
امروزه مصرف اهداف دیگری دارد، که فراترازحد نیازاست وجنبه آسیب به خود می گیرد.حتی ازدید انسان های جامعه کنونی، مصرف گرایی باخوشبختی معادل شناخته می شود.زیرا تمایل شدید به داشتن کالاها وخدمات زیاد است که ممکن است توانایی داشتن آن را نداشته باشد، اما درجامعه اواین خدمات وکالاهاوجود دارند.
مصرف گرایی به شکل افراطی یک آسیب اجتماعی محسوب می شود، که مستلزم شناخت علمی وسبس درمان اساسی یابه عبارت دیگر برنامه ریزی است.
مصرف گرایی بی رویه یدیده ای جهانی است ودرمان آن باید دردو بعد خردوکلان صورت گیرد.باید مصرف گرایی درهرجامعه را دریک زمینه وسیع تراجتماعی درنظر گرفت،زیرا امروزه تولیدوتوزیع ازمرزهای یک کشور گذرکرده ودورافتاده ترین نقاط یک جامعه به مرکزی ترین مراکزتولید وسیستم توزیع جهانی متصل است.
یکی از جریان های موثربرروی میزان مصرف گرایی، رسانه های جمعی است.زیرا تبلیغات دررسانه هابه صورت ناهوشیارانه وگاهی هوشیارانه ،فرهنگ مصرف گرایی راتبلیغ می کند وافراد را به مصرف بیشتروبیشترتشویق می کند.
39حدیث مهم و اخلاقی از امام رضا (ع)
1- سه ویژگى برجسته مؤمن
لا یَكُونُ الْمُؤْمِنُ مُؤْمِنًا حَتّى تَكُونَ فیهِ ثَلاثُ خِصال:1ـ سُنَّةٌ مِنْ رَبِّهِ. 2ـ وَ سُنَّةٌ مِنْ نَبِیِّهِ. 3ـ وَ سُنَّةٌ مِنْ وَلِیِّهِ. فَأَمَّا السُّنَّةُ مِنْ رَبِّهِ فَكِتْمانُ سِرِّهِ. وَ أَمَّا السُّنَّةُ مِنْ نَبِیِّهِ فَمُداراةُ النّاسِ. وَ أَمَّا السُّنَّةُ مِنْ وَلِیِّهِ فَالصَّبْرُ فِى الْبَأْساءِ وَ الضَّرّاءِ.
مؤمن، مؤمن واقعى نیست، مگر آن كه سه خصلت در او باشد:سنّتى از پروردگارش و سنّتى از پیامبرش و سنّتى از امامش. امّا سنّت پروردگارش، پوشاندن راز خود است،امّا سنّت پیغمبرش، مدارا و نرم رفتارى با مردم است،امّا سنّت امامش، صبر كردن در زمان تنگدستى و پریشان حالى است.
(برداشت من: بنابراین مومن بایدرازداروصبوروخوشرفتار باشد.)
2- پاداش نیكى پنهانى و سزاى افشا كننده بدى
« أَلْمُسْتَتِرُ بِالْحَسَنَةِ یَعْدِلُ سَبْعینَ حَسَنَةً، وَ الْمُذیعُ بِالسَّیِّئَةِ مَخْذُولٌ، وَالْمُسْتَتِرُ بِالسَّیِّئَةِ مَغْفُورٌ لَهُ ».
پنهان كننده كار نیك [پاداشش] برابر هفتاد حسنه است، و آشكاركننده كار بد سرافكنده است، و پنهان كننده كار بد آمرزیده است.
(برداشت من : انسان بایدسرنگهدارباشد.)
3-نظافت
مِنْ أَخْلاقِ الأَنْبِیاءِ التَّنَظُّفُ .
از اخلاق پیامبران، نظافت و پاكیزگى است. (نظرمن: نظافت وپاکیزگی ازایمان است.)
4- امین و امیننما
لَمْ یَخُنْكَ الاَْمینُ وَ لكِنِ ائْتَمَنْتَ الْخائِنَ.
امین به تو خیانت نكرده [و نمىكند] و لیكن [تو] خائن را امین تصوّر نموده اى.
5 - مقام برادر بزرگتر
أَلاَْخُ الاَْكْبَرُ بِمَنْزِلَةِ الاَْبِ .
برادر بزرگتر به منزله پدر است.
(نظرمن: احترام به برادر بزرگ برابربااحترام به پدرمی باشد.)
6- دوست و دشمن هر كس
صَدیقُ كُلِّ امْرِء عَقْلُهُ وَ عَدُوُّهُ جَهْلُهُ .
دوست هر كس عقل او، و دشمنش جهل اوست.
(نظرمن:دشمن داناکه غم جان بود بهترازآن دوست که نادان بود.)
7 - نام بردن با احترام
إِذا ذَكَرْتَ الرَّجُلَ وَهُوَ حاضِرٌ فَكَنِّهِ، وَ إِذا كَانَ غائِباً فَسَمِّه.
چون شخص حاضرى را نام برى [براى احترام] كنیه او را بگو و اگر غائب باشد نامش را بگو.
(نظرمن :به همه ی مردم بایداحترام گذاشت.)
8 - بدى قیل و قال
إِنَّ اللّهَ یُبْغِضُ الْقیلَ وَ الْقالَ وَ إضاعَةَ الْمالِ وَ كَثْرَةَ السُّؤالِ.
به درستى كه خداوند، داد و فریاد و تلف كردن مال و پُرخواهشى را دشمن مىدارد.
9- ویژگیهاى دهگانه عاقل
لا یَتِمُّ عَقْلُ امْرِء مُسْلِم حَتّى تَكُونَ فیهِ عَشْرُ خِصال: أَلْخَیْرُ مِنْهُ مَأمُولٌ. وَ الشَّرُّ مِنْهُ مَأْمُونٌ. یَسْتَكْثِرُ قَلیلَ الْخَیْرِ مِنْ غَیْرِهِ، وَ یَسْتَقِلُّ كَثیرَ الْخَیْرِ مِنْ نَفْسِهِ. لا یَسْأَمُ مِنْ طَلَبِ الْحَوائِجِ إِلَیْهِ، وَ لا یَمَلُّ مِنْ طَلَبِ الْعِلْمِ طُولَ دَهْرِهِ. أَلْفَقْرُ فِى اللّهِ أَحَبُّ إِلَیْهِ مِنَ الْغِنى. وَ الذُّلُّ فىِ اللّهِ أَحَبُّ إِلَیْهِ مِنَ الْعِزِّ فى عَدُوِّهِ. وَ الْخُمُولُ أَشْهى إِلَیْهِ مِنَ الشُّهْرَةِ. ثُمَّ قالَ(علیه السلام): أَلْعاشِرَةُ وَ مَا الْعاشِرَةُ؟ قیلَ لَهُ: ما هِىَ؟ قالَ(علیه السلام): لا یَرى أَحَدًا إِلاّ قالَ: هُوَ خَیْرٌ مِنّى وَ أَتْقى.
عقل شخص مسلمان تمام نیست، مگر این كه ده خصلت را دارا باشد:1ـ از او امید خیر باشد. 2ـ از بدى او در امان باشند. 3ـ خیر اندك دیگرى را بسیار شمارد. 4ـ خیر بسیار خود را اندك شمارد. 5ـ هر چه حاجت از او خواهند دلتنگ نشود. 6ـ در عمر خود از دانش طلبى خسته نشود. 7ـ فقر در راه خدایش از توانگرى محبوبتر باشد. 8ـ خوارى در راه خدایش از عزّت با دشمنش محبوبتر باشد. 9ـ گمنامى را از پرنامى خواهانتر باشد. 10ـ سپس فرمود: دهمى چیست و چیست دهمى؟ به او گفته شد: چیست؟ فرمود: احدى را ننگرد جز این كه بگوید او از من بهتر و پرهیزكارتر است.
(نظرمن:کانسلن عاقل بهمردم نیکی می کند.خوبی کم رازیادوخوبی خودرافراموش میکند.به مردم کمک ودرپی علم باشد.وهمیشه کم نام است.)
10 - نشانه سِفله
سُئِلَ الرِّضا(علیه السلام) عَنِ السِّفْلَةِ فَقالَ(علیه السلام):مَنْ كانَ لَهُ شَىْءٌ یُلْهیهِ عَنِ اللّهِ.
از امام رضا(علیه السلام) سؤال شد: سفله كیست؟فرمود: آن كه چیزى دارد كه از [یاد] خدا بازش دارد.
(مال وثروت...مومن راگمراه نمی کند.)
11 - ایمان، تقوا و یقین
إِنَّ الاِْیمانَ أَفْضَلُ مِنَ الاٌِسْلامِ بِدَرَجَه، وَ التَّقْوى أَفْضَلُ مِنَ الاِْیمانِ بِدَرَجَة وَ لَمْ یُعطَ بَنُو آدَمَ أَفْضَلَ مِنَ الْیَقینِ.
ایمان یك درجه بالاتر از اسلام است، و تقوا یك درجه بالاتر از ایمان است و به فرزند آدم چیزى بالاتر از یقین داده نشده است.
12 - میهمانى ازدواج
مِنَ السُّنَّةِ إِطْعامُ الطَّعامِ عِنْدَ التَّزْویجِ .
اطعام و میهمانى كردن براى ازدواج از سنّت است.
(مومن ازمهمانی دادن لذت می برد.)
13 - صله رحم با كمترین چیز
صِلْ رَحِمَكَ وَ لَوْ بِشَرْبَة مِنْ ماء، وَ أَفْضَلُ ما تُوصَلُ بِهِ الرَّحِمُ كَفُّ الأَذى عَنْه .
پیوند خویشاوندى را برقرار كنید گرچه با جرعه آبى باشد، و بهترین پیوند خویشاوندى، خوددارى از آزار خویشاوندان است. (صله ارحام باعث طول عمر می شود.)
14 - سلاح پیامبران
عَنِ الرِّضا(علیه السلام) أَنَّهُ كانَ یَقُولُ لاَِصْحابِهِ: عَلَیْكُمْ بِسِلاحِ الاَْنْبِیاءِ، فَقیلَ: وَ ما سِلاحُ الاَْنْبِیاءِ؟ قالَ: أَلدُّعاءُ .
حضرت رضا(علیه السلام) همیشه به اصحاب خود مىفرمود: بر شما باد به اسلحه پیامبران، گفته شد: اسلحه پیامبران چیست؟ فرمود: دعا.
15 - نشانه هاى فهم
إِنَّ مِنْ عَلاماتِ الْفِقْهِ: أَلْحِلْمُ وَ الْعِلْمُ، وَ الصَّمْتُ بابٌ مِنْ أَبْوابِ الْحِكْمَةِ إِنَّ الصَّمْتَ یَكْسِبُ الَْمحَبَّةَ، إِنَّهُ دَلیلٌ عَلى كُلِّ خَیْر .
از نشانه هاى دین فهمى، حلم و علم است، و خاموشى درى از درهاى حكمت است. خاموشى و سكوت، دوستىآور و راهنماى هر كار خیرى است.
16 - گوشه گیرى و سكوت
یَأْتى عَلَى النّاسِ زَمانٌ تَكُونُ الْعافِیَةُ فیهِ عَشَرَةَ أَجْزاء: تِسْعَةٌ مِنْها فى إِعْتِزالِ النّاسِ وَ واحِدٌ فِى الصَّمْتِ .
زمانى بر مردم خواهد آمد كه در آن عافیت ده جزء است كه نُه جزء آن در كناره گیرى از مردم و یك جزء آن در خاموشى است.
از امام رضا(علیه السلام) از حقیقت توكّل سؤال شد.
فرمود: این كه جز خدا از كسى نترسى.
17 - بدترین مردم
إِنَّ شَرَّ النّاسِ مَنْ مَنَعَ رِفْدَهُ وَ أَكَلَ وَحْدَهُ وَ جَلَدَ عَبْدَهُ .
به راستى كه بدترین مردم كسى است كه یارىاش را [از مردم] باز دارد و تنها بخورد و زیردستش را بزند.
18 - زمامداران را وفایى نیست
لَیْسَ لِبَخیل راحَةٌ، وَ لا لِحَسُود لَذَّةٌ، وَ لا لِمُـلـُوك وَفاءٌ وَ لا لِكَذُوب مُرُوَّةٌ .
بخیل را آسایشى نیست و حسود را خوشى و لذّتى نیست و زمامدار را وفایى نیست و دروغگو را مروّت و مردانگى نیست.
19 - دست بوسى نه!
لا یُقَبِّلُ الرَّجُلُ یَدَ الرَّجُلِ، فَإِنَّ قُبْلَةَ یَدِهِ كَالصَّلاةِ لَهُ .
كسى دست كسى را نمىبوسد، زیرا بوسیدن دست او مانند نماز خواندن براى اوست.
20 - حُسن ظنّ به خدا
أَحْسِنِ الظَّنَّ بِاللّهِ، فَإِنَّ مَنْ حَسُنَ ظَنُّهُ بِاللّهِ كانَ عِنْدَ ظَنِّهِ وَ مَنْ رَضِىَ بِالْقَلیلِ مِنَ الرِّزْقِ قُبِلَ مِنْهُ الْیَسیرُ مِنَ الْعَمَلِ. وَ مَنْ رَضِىَ بِالْیَسیرِ مِنَ الْحَلالِ خَفَّتْ مَؤُونَتُهُ وَ نُعِّمَ أَهْلُهُ وَ بَصَّرَهُ اللّهُ دارَ الدُّنْیا وَ دَواءَها وَ أَخْرَجَهُ مِنْها سالِمًا إِلى دارِالسَّلامِ.
به خداوند خوشبین باش، زیرا هر كه به خدا خوشبین باشد، خدا با گمانِ خوشِ او همراه است، و هر كه به رزق و روزى اندك خشنودباشد، خداوند به كردار اندك او خشنود باشد، و هر كه به اندك از روزى حلال خشنود باشد، بارش سبك و خانواده اش در نعمت باشد و خداوند او را به درد دنیا و دوایش بینا سازد و او را از دنیا به سلامت به دارالسّلامِ بهشت رساند.
21 - اركان ایمان
أَلاْیمانُ أَرْبَعَةُ أَرْكان: أَلتَّوَكُّلُ عَلَى اللّهِ، وَ الرِّضا بِقَضاءِ اللّهِ وَ التَّسْلیمُ لاَِمْرِاللّهِ، وَ التَّفْویضُ إِلَى اللّهِ.
ایمان چهار ركن دارد: 1ـ توكّل بر خدا 2ـ رضا به قضاى خدا 3ـ تسلیم به امر خدا4ـ واگذاشتن كار به خدا.
22 - بهترین بندگان خدا
« سُئِلَ عَلَیْهِ السَّلامُ عَنْ خِیارِ الْعبادِ؟ فَقالَ(علیه السلام):أَلَّذینَ إِذا أَحْسَنُوا إِسْتَبْشَرُوا، وَ إِذا أَساؤُوا إِسْتَغْفَرُوا وَ إِذا أُعْطُوا شَكَرُوا، وَ إِذا أُبْتِلُوا صَبَرُوا، وَ إِذا غَضِبُوا عَفَوْ ».
از امام رضا(علیه السلام) درباره بهترین بندگان سؤال شد.
فرمود: آنان كه هر گاه نیكى كنند خوشحال شوند، و هرگاه بدى كنند آمرزش خواهند، و هر گاه عطا شوند شكر گزارند و هر گاه بلا بینند صبر كنند، و هر گاه خشم كنند درگذرند.
23 - تحقیر فقیر
مَنْ لَقِىَ فَقیرًا مُسْلِمًا فَسَلَّمَ عَلَیْهِ خِلافَ سَلامِهِ عَلَى الاَْغْنِیاءِ لَقَى اللّهُ عَزَّوَجَلَّ یَوْمَ الْقِیمَةِ وَ هُوَ عَلَیْهِ غَضْبانُ
كسى كه فقیر مسلمانى را ملاقات نماید و بر خلاف سلام كردنش بر اغنیا بر او سلام كند، در روز قیامت در حالى خدا را ملاقات نماید كه بر او خشمگین باشد.
24 - عیش دنیا
سُئِلَ الاِْمامُ الرِّضا(علیه السلام): عَنْ عَیْشِ الدُّنْیا؟ فَقالَ: سِعَةُ الْمَنْزِلِ وَ كَثْرَةُ الُْمحِبّینَ .
از حضرت امام رضا(علیه السلام) درباره خوشى دنیا سؤال شد. فرمود: وسعت منزل و زیادى دوستان.
25 - آثار زیانبار حاكمان ظالم
إِذا كَذَبَ الْوُلاةُ حُبِسَ الْمَطَرُ، وَ إِذا جارَ السُّلْطانُ هانَتِ الدَّوْلَةُ، وَ إِذا حُبِسَتِ الزَّكوةُ ماتَتِ الْمَواشى .
زمانى كه حاكمان دروغ بگویند باران نبارد، و چون زمامدار ستم ورزد، دولت، خوار گردد. و اگر زكات اموال داده نشود چهارپایان از بین روند.
26 - رفع اندوه از مؤمن
مَنْ فَرَّجَ عَنْ مُؤْمِن فَرَّجَ اللّهُ عَنْ قَلْبِهِ یَوْمَ القِیمَةِ.
هر كس اندوه و مشكلى را از مؤمنى برطرف نماید، خداوند در روز قیامت اندوه را از قلبش برطرف سازد
27 - بهترین اعمال بعد از واجبات
« لَیْسَ شَىْءٌ مِنَ الاَْعْمالِ عِنْدَ اللّهِ عَزَّوَجَلَّ بَعْدَ الْفَرائِضِ أَفْضَلَ مِنْ إِدْخالِ السُّرُورِ عَلَى الْمُؤْمِنِ ».
بعد از انجام واجبات، كارى بهتر از ایجاد خوشحالى براى مؤمن، نزد خداوند بزرگ نیست.
28 - سه چیز وابسته به سه چیز
ثَلاثَةٌ مُوَكِّلٌ بِها ثَلاثَةٌ: تَحامُلُ الاَْیّامِ عَلى ذَوِى الاَْدَواتِ الْكامِلَةِ وَإِسْتیلاءُ الْحِرْمانِ عَلَى الْمُتَقَدَّمِ فى صَنْعَتِهِ، وَ مُعاداةُ الْعَوامِ عَلى أَهْلِ الْمَعْرِفَةِ.
سه چیز وابسته به سه چیز است: 1ـ سختى روزگار بر كسى كه ابزار كافى دارد، 2ـ محرومیت زیاد براى كسى كه در صنعت عقب مانده باشد، 3ـ و دشمنىِ مردم عوام با اهل معرفت.
29 - میانه روى و احسان
عَلَیْكُمْ بِالْقَصْدِ فِى الْغِنى وَ الْفَقْرِ، وَ الْبِرِّ مِنَ الْقَلیلِ وَ الْكَثیرِ فَإِنَّ اللّهَ تَبارَكَ وَ تَعالى یَعْظُمُ شِقَّةَ الـتَّمْرَةِ حَتّى یَأْتِىَ یَوْمَ الْقِیمَةِ كَجَبَلِ أُحُد .
بر شما باد به میانهروى در فقر و ثروت، و نیكى كردن چه كم و چه زیاد، زیرا خداوند متعال در روز قیامت یك نصفه خرما را چنان بزرگ نماید كه مانند كوه اُحد باشد.
30 - دیدار و اظهار دوستى با هم
تَزاوَرُوا تَحابُّوا وَ تَصافَحُوا وَ لا تَحاشَمُو
به دیدن یكدیگر روید تا یكدیگر را دوست داشته باشید و دست یكدیگر را بفشارید و به هم خشم نگیرید.
31 - راز پوشى در كارها
عَلَیْكُمْ فى أُمُورِكُمْ بِالْكِتْمانِ فى أُمُورِ الدّینِ وَ الدُّنیا فَإِنَّهُ رُوِىَ « أَنَّ الاِْذاعَةَ كُفْرٌ» وَ رُوِىَ « الْمُذیعُ وَ الْقاتِلُ شَریكانِ» وَ رُوِىَ « ما تَكْتُمُهُ مِنْ عَدُوِّكَ فَلا یَقِفُ عَلَیْهِ وَلیُّكَ.
بر شما باد به رازپوشى در كارهاتان در امور دین و دنیا. روایت شده كه « افشاگرى كفر است» و روایت شده « كسى كه افشاى اَسرار مىكند با قاتل شریك است» و روایت شده كه « هر چه از دشمن پنهان مىدارى، دوست توهم بر آن آگاهى نیابد».
32 - پیمان شكنى و حیلهگرى
لا یَعْدُمُ المَرْءُ دائِرَةَ السَّوْءِ مَعَ نَكْثِ الصَّفَقَةِ، وَ لا یَعْدُمُ تَعْجیلُ الْعُقُوبَةِ مَعَ إِدِّراءِ الْبَغْىِ.
آدمى نمىتواند از گردابهاى گرفتارى با پیمان شكنى رهایى یابد، و از چنگال عقوبت رهایى ندارد كسى كه با حیله به ستمگرى مىپردازد.
33 - برخورد مناسب با چهار گروه
إِصْحَبِ السُّلْطانَ بِالْحَذَرِ، وَ الصَّدیقَ بِالتَّواضُعِ، وَ الْعَدُوَّ بِالتَّحَرُّزِ وَ الْعامَّةَ بِالْبُشْرِ .
با سلطان و زمامدار با ترس و احتیاط همراهى كن، و با دوست با تواضع و با دشمن با احتیاط، و با مردم با روى خوش.
34 - رضایت به رزق اندك
مَنْ رَضِىَ عَنِ اللّهِ تَعالى بِالْقَلیلِ مِنَ الرِّزْقِ رَضِىَ اللّهُ مِنْهُ بِالْقَلیلِ مِنَ الْعَمَلِ
هر كس به رزق و روزى كم از خدا راضى باشد، خداوند از عمل كم او راضى باشد.
35- عقل و ادب
أَلْعَقْلُ حِباءٌ مِنَ اللّهِ، وَ الاَْدَبُ كُلْفَةٌ فَمَنْ تَكَلَّفَ الأَدَبَ قَدَرَ عَلَیْهِ، وَ مَنْ تَكَلَّفَ الْعَقْلَ لَمْ یَزْدِدْ بِذلِكَ إِلاّ جَهْل .
عقل، عطیّه و بخششى است از جانب خدا، و ادب داشتن، تحمّل یك مشقّت است، و هر كس با زحمت ادب را نگهدارد، قادر بر آن مىشود، امّا هر كه به زحمت بخواهد عقل را به دست آورد جز بر جهل او افزوده نمىشود.
36 - پاداشِ تلاشگر
إِنَّ الَّذى یَطْلُبُ مِنْ فَضْل یَكُفُّ بِهِ عِیالَهُ أَعْظَمُ أَجْرًا مِنَ الُْمجاهِدِ فى سَبیلِ اللّهِ .
به راستى كسى كه در پى افزایش رزق و روزى است تا با آن خانواده خود را اداره كند، پاداشش از مجاهد در راه خدا بیشتر است.
37 - به پنج كس امید نداشته باش
خَمْسٌ مَنْ لَمْ تَكُنْ فیهِ فَلا تَرْجُوهُ لِشَىْء مِنَ الدُّنْیا وَ الاْخِرَةِ:مَنْ لَمْ تَعْرِفَ الْوَثاقَةَ فى أُرُومَتِهِ، وَ الكَرَمَ فى طِباعِهِ، وَ الرَّصانَةَ فى خَلْقِهِ، وَ النُّبْلَ فى نَفْسِهِ، وَ الَْمخافَةَ لِرَبِّهِ .
پنج چیز است كه در هر كس نباشد امید چیزى از دنیا و آخرت به او نداشته باش:1ـ كسى كه در نهادش اعتماد نبینى،2ـ و كسى كه در سرشتش كَرم نیابى،3ـ و كسى كه در آفرینشش استوارى نبینى،4ـ و كسى كه در نفسش نجابت نیابى،5ـ و كسى كه از خدایش ترسناك نباشد.
38 - پیروزىِ عفو و گذشت
مَا التَقَتْ فِئَتانِ قَطُّ إِلاّ نُصِرَ أَعْظَمُهُما عَفْوً .
هرگز دو گروه با هم روبه رو نمىشوند، مگر این كه نصرت و پیروزى با گروهى است كه عفو و بخشش بیشترى داشته باشد.
39 - عمل صالح و دوستى آل محمّد
لا تَدْعُوا الْعَمَلَ الصّالِحَ وَ الاِْجْتِهادَ فِى الْعِبادَةِ إِتِّكالاً عَلى حُبِّ آلِ مُحَمَّد(علیهم السلام) وَ لا تَدْعُوا حُبَّ آلِ مُحَمَّد(علیهم السلام)لاَِمْرِهِمْ إِتِّكالاً عَلَى الْعِبادَةِ فَإِنَّهُ لا یُقْبَلُ أَحَدُهُما دُونَ الاْخَرِ .
مبادا اعمال نیك را به اتّكاى دوستى آل محمّد(علیهم السلام) رها كنید، و مبادا دوستى آل محمّد(علیهم السلام) را به اتّكاى اعمال صالح از دست بدهید، زیرا هیچ كدام از این دو، به تنهایى پذیرفته نمىشود.
تهیه ونتظیم : علی سلطانی
روش تدریس مبتنی بر یادیارها
یادیاری یه مثابه روش یادگیری وتدریس براین تاکیددارد که دانش آموزان برمقدار زیادی ازاطلاعات تسلط یابندوکنترل آگاهانه ای برفرایندیاجریان های یادگیریشان داشته باشند. یادسپاری یاحفظ کردن چیزی است که درطول زندگی همیشه همراه ماست . از لحظه تولد ، یکدنیا مصنوعات ودست ساخته ورویدادها دربرابر دیدگان کاقرار می گیرند . افزون براین ، بسیاری ازعناصر موجود دردنیای ما، ازسوی کسانی که پیش ازما بوده اند ، نام گذاری شده اند . مامجبوریم تعداد زیادی واژه یادبگیریم .َ
درهرزمینه وحوزه ی علمی وتحصیلی لازم است تعاریف و واژه های مربوط به آن رابیامویم . برای انجام دادن عملیات مربوط به شیمی باید اسامی عناصر شیمیایی رافرا بگیریم وویژگی هایساختاری آن ها را بیاموزیم . درمطالعه ی یک قاره ، بایداسامی کشورها ، ویژگی های عمد ی جغرافیایی ، تاریخ انسان های آن ها رابه یادبسپاریم. یادگیری یک زبان خارجی هم مستلزم فراگیری مقدار زیادی از واژگان است ، واژگانی که دارای جلوه و صدای متفاوتی هستند.
مطالعه درباره ی حافظه دارای گذشته ای طولانی است . بااین همه ، هدف داشتن نظریه ای واح و رضایت بخش هنوز برآورده نشده است ، ولی پیشرفت هایی صورت گرفته است . شماری ازاصول تدریس به قصد آموزش راهبردهای یادسپاری وکمک به دانش آموزان برای مطالعه اثرگذار ،تدوین شده است.
برای نمونه ، دانش آموزان برای فراگیری مطالبی ترغیب می گردند که مورد تاکید معلم قرارمی گیرند . توجه هم در یادسپاری مواد یادگیری اثر گذار است . ازمیان موادی ک به دانش آموزان ارائه می شود ، آن دسته مواد برای یادسپاری برگزیده می شوند که جلب توجه کرده باشند. ئازبین مواد یادسپار شده ، آن هایی یادآوری می شوند که به اندازه کافی درذهن مرور شده باشند .
حافظه کوتاه مدت دربیشتر موارد باتجارب حسی گوناگون ارتباط دارد . آن گاه که ، یک شیشه ماء الشعیر را می بینیم ، امکان دارد مزه ، رنگ وطعم آن رابه یادبیاوریم . برای یادآوری موادیادگیری در بلند مدت می توانیم آن هارابرحسب زمان رویدادها سازمان بدهیم . برای مثال ، برای فراگیری ویژگی های روان شناختی انسان ، دوره زندگی اوراتقسیم بندی می کنیم وبرای هربخش اززندگی چند شاخص اصلی درنظر می گیریم یابرای یادگیری تاریخ کشور ، آن رادوره بندی می کنیم .
منابع علمی وباورهای عموم مردم نشانگر آنند که یادسپاری ، برای اثر بخش بودن ذهن بسیار حیاتی است . یادسپاری ویادآوری بیش از آن که فعالیتی غیر اثر بخش باشند وانفعالی تلقی شوند ، مستلزم پی گیری وکنش فعالانه ای است . توانایی دریافت ، ودرهم آمیزی معنا دار اطلاعات ، وسپس ، بازیابی آن ها ، حاصل یادگیری ویادسپاری موفق است . درهرحال ، یادگیرندگان باید توانایی یادسپاری خودرا تقویت کنند تابتوانند آنچه رافرا می گیرند ، درآینده ای نزدیک تر یادورتر به یاد آورند .
یک الگوی یادیار : روش اتصال کلمه
درطی ده سال اخیر تحقیقات زیادی در باره ی روش اتصال کلمه صورت گرفته است . نتیجه این تحقیقات دستاوردهای علمی شمگیری درباره ی یادسپاری است . دستاوردهای علمی دراین زمینه ، شرایط رابرای تدوین سیستمس به وجود می آورند که رهنمودهایی رابرای طراحی آموزشی ، تدریس ویادگیری ارائه می دهد .
روش اتصال کلمه دارای دو فرض اساسی است :
نخست آن که دانش آموز موادیادگیری معلوم رابامواد یادگیری ناآشنا ارتباط می دهد . دوم آن که ، دانش آموز ارتباطی رادرمی یابد که با آن به موادیادگیری نا آشنا وجدید معنا می دهد . برای مثال ، آن گاه که تکلیف ، یادگیری واژه های جدید زبان خارجی است . اتصال صداها رابا واژه های انگلیسی پیوند می دهد . ودردرجه دوم ، اتصال واژه جدید رابا معنای آن ارتباط می دهد.
آموزش الگوی اتصال کلمه
عمده ترین کار معلم ایجاد زمینه وآمادگی است . پیوند وایجاد اتصال ، ودربرخی موارد تولید مواد آموزش دیداری ، یاکاربادانش آموزان ازعمده ی فعالیت هایی است که معلم باید انجام دهد . آن گاه که ، مطالب موردنظر برای ارائه آماده باشد ، مشکل ارائه دربین نخواهد بود . درادامه نمونه ای ازکاربرد روش اتصال کلمه را ملاحظه خواهیدکرد . نمونه حاضر، مربوط به خانم شاغلی است که درایالات متحده زندگی می کند . اتصال واژه ها دراین تمرین ، اتصال فوتیک یا آوا شناختی است.
تعاریف ومفاهیم سودمند برای کاربرد الگوی یادیار
مفاهیمی که در زیر می آید به مشابه اصول و فنونی برای ارتقای سطح حافظه ی ما برای یادگیری مواد آموزشی است . گاهی ، پیش ازآن که بتوانیم چیزی یاایده ای رابه یاد بسپاریم ، باید به مواد توجه نشان دهیم وتمرکز کنیم .
مشاهده برای کسب آگاهی اولیه ، بسیار حیاتی است.
تداعی اصل بنیادین حافظه آنست که ، « شمامی توانید هر اطلاعاتی رابه یاد بسپارید ، اگرآن رابا چیزی که پیشتر آموخته اید ارتباط دهید. ». برای مثال ، به منظور کمک به دانش آموز برای تلفظ Piece ، معلم می تواند به مثابه عامل تسهیل کننده ، از قطعه A piece of pie استفاده کند. افزون براین ، مادربیشتر مواردنیاز به یادسپاری شمارزیادی از ایده ها داریم . برای کاربرد وبهر گیری بیشتر از یک سیستم حافظه ای که کاربرد پذیری مداومی داشته باشد استفاده می کنیم .
سیستم واژه جانشین سیستم حاضر ، روشی برای محسوس کردن ومعنا دارکردن مفهوم نامحسوس است . این کار ، بسیار ساده است . قط یک کلمه یاعبارتی که انتزاعی یا نامحسوس می نماید ، درنظر بگیرید وبه چیزی فکر کنید که شمارابه یاد آن می اندازد یاتصویری درذهنتان ایجاد می کند . زمانی رابه یادآورید که عادت داشتید بگوببد « ازاوخواهم خواست » تابتوانید استان آذربایجان غربی رابه یاد بسپارید . اگر می خواهید نام Sweden ( سوئد ) رابه یاد سپارید ، امکان دارد از واژه ی Swett Den ( غارنشین ) استفاده کنید . و ...
مراحل اجرای الگوی تدریس یادیار
الگوی تدریس یادیار دارای چهار مرحله است . این الگو برمبنای آثار علمی وتجربی کسانی چون پرسلی ، لوین ، وهمکاران تدوین شده است.
مراحل چهارگانه الگوی یادیار عبارتند از :
مرحله نخست : توجه به مواد یادگیری
دراین مرحله نیاز است یادگیرنده برموادیادگیری متمرکز شود وآن ها رامورد ملاحظه قرار دهد، سپس آن ها رابه ترتیبی سازمان دهد که به یادگیری مطالب کم شود . به هرروی ، درمرحله حاضر ، باید بر روی ایده ها ونمونه ها یامفاهیم متمرکز شد. خط کشیدن به زیر مفاهیم اصلی یک متن یکی از راه های تمرکز کردن است. فهرست کردن وشرح نکته های اصلی یا مفاهیم نیز ازروش های دیگر تمرکز است. سرانجام این که ، تفکر دقی وژرف برروی مواد یادگیری ، مقایسه ی ایده ها ، تعیین ارتباط بین ایده ها هم برایجاد تمرکز کمک می کند.
مرحله دوم : ایجادارتباط
آن گاه که ،موادی که باید فراگرفته شود روشن شدند ومورد ارزشیابی قرار گرفتند ، ازفنون یادسپاری و حافظه ای متفاوت باید برای ایجاد ارتباطات به منظور فراگیری مواد آموختنی استفاده گردد. دراین مرحله می توان ازفونی ، نظیر اتصال کلمه ، واژه جانشین ، واژه کلیدی و . . . بهره گرفت .
مرحله سوم : بسط تصاویر حسی
وقتی که ارتباط اصلی مشخص گردید ، می توان به غنی سازی تصاویر افزود. این کارراباید دانش آموزان به عهده بگیرند . دانش آموزان باید ملزم گردند برای به یادسپاری مفاهیم از تصاویر مضحک و تعجب برانگیز بهره بگیرند. برای مثال ، برای یادسپاری دوواژه نامرتبط به هم « مورچه » و « بندبازی » می توان تصویر « مورچه درسیرک بندبازی می کرد » راایجاد کرد.
مرحله چهارم : تمرین فراخوانی
درمرحله چهارم ازدانش آموزان درخواست می شود به تمرین فراخوانی یادگرفته هایشان اقدام کنند. تمرین بازخوانی مواردیادگیری تاجایی باید ادامه یابد که فراگیری به طور کامل روی دهد.
نمونه های کاربرد الگوی تدریس یادگیری یادیاری
موقعیت شماره یک:
خط و ربط های خصوصی
اهل رابطه ایم و کارمان وصل کردن است. و مسند را به نهاد ربط می دهیم. بی جهت نیست که ما را فعل ربطی می نامند. هرکس علاقه مند به ارتباط با دیگران است باید با یکی از ما تماس تلفنی بگیرد: استن، بودن، گشتن ، گردیدن.
من جمله ام. کارم باربری است و حمل پیام. انواع پیام ها را حمل می کنم. پیام های من ممکن است خبر، سوال، خشم، تعصب، آرزو، عشق و... باشد. اگر از من خوشتان نمی آید به من ربطی ندارد تقصیر کسی است که پیام را بار من کرده است.
من صفتم. خودم را بر اسم می چسبانم. هرچه بر سر اسم می آید زیر سر من است؛ زیبا،زشت،لاغر،چاق و...
موقعیت شماره 2:
صفحه آگهی ها
فعل متعدی در حال فرار است. این فعل درحال تعدی بسیار از اسم ها دیده شده است. از این که درآینده به چه اسمی تعدی می کند اطلاعی در دست نیست. این فعل از خانواده زدن است و در بیشتر موارد خطرناک بوده است. از کسانی که جای آنرا در جمله می دانند درخواست میشود به اولین ایستگاه پلیس اطلاع دهند.
بازرگانی نیاز به یک جمله شرطی دارد. اگر این جمله شرطی سودآور باشد و بر سرمایه بازرگانان بیفزاید بهای زیادی برای آن خواهد پرداخت. از دارنده چنین جمله شرطی ای درخواست میشود تماس تلفنی بگیرد.
کنون که سایه شمس الشموس بر سر ماست......سزد که بر سر خورشید سایه اندازیم
ده حدیث کوتاه از امام رضا (ع):
1- دوستى با مردم، نيمى از عقل است.
2- از امام رضا (ع) از حقيقت توكل سؤال شد فرمودند: اين كه جز خدا از كسى نترسى.
3- از اخلاق پيامبران، نظافت و پاكيزگى است.
4- دوست هركس عقل او ، و دشمنش جهل اوست.
5- از امام رضا (ع) سؤال شد: سفله كيست؟ فرمودند: آن كه چيزى دارد كه از (ياد) خدا بازش دارد.
6-ايمان يك درجه بالاتر از اسلام است و تقوا يك درجه بالاتر از ايمان، و به فرزند آدم چيزى بالاتر از يقين داده نشده است.
7-اطعام و ميهمانى كردن براى ازدواج از سنت است.
8-ايمان چهار ركن است : توكل بر خدا، رضا به قضاى خدا، تسليم به امر خدا، واگذاشتن كار به خدا.
9-هر كس اندوه و مشكلى را از مؤمنى برطرف نمايد، خداوند در روز قيامت اندوه را از قلبش برطرف سازد.
10-عبادت بسیار روزه داشتن و نماز خواندن نيست، و همانا عبادت بسیار انديشیدن در امر خداست.
تهیه وتنظیم : علی سلطانی کلاس 201
مسئولیت آموزش و پرورش در تربیت اقتصادی دانش آموزان
سند تحول بنیادین آموزش وپرورش
براساس این سند، نظام تعلیم وتربیت باید پرورش یافتگانی تربیت کند که با درک مفاهیم اقتصادی
در چارچوب ومعیار اسلامی از طریق کار، فناوری،انضباطدر فعالیت های انتقادی مالی، رعایت وجدان وعدالـتمشارکت کند. وبدین منظور ازمنظر سند تحول بنیادین در ابتدای بحث در مورد ضرورت «تربیت اقتصادی» به طورکلی موردبررسی قرارمی گیرد. زندگی پیچیده امروز اقتضا می کندکه
حتی کودک پیش دبستانی، در سال تحصیلش برای زندگی موفق نیازمند این است که بداند.
کارکردن با ارزش است؛ وامری است لذت بخش ومقدس وثمره کار آن درآمد است. باید گفت درآمد به« زبان پول» خلاصه کند .دسترنج بچه های ابتدایی به تربیت اقتصادی هر نسل، در سالهای بعدی
پایانی دبستان و دوره ابتدایی پایه ریزی شود تا در سال های پیاپی کارآمدی مؤثر در این حیطه منتهی شود.کودک وخردسال باید بفهمد تولید چیست؟ چگونه این روند شود؟ کار چیست و ثمره ان به تولیدمی انجامدچیست؟ مصرف، پول و. .. چیست؟ این عنوان ابزاری برای زندگی چه نقشی ایفا می کنند.
معتقدم تربیت اقتصادی یعنی آماده کردن نسل برای مواجهه موفق بازندگی اجتماعی.
می تواند یک تعریف باشد.نکته چالشی این است که علی رغم اینکه به لحاظ ارزشی واعتقادی ومذهبی، مفاهیم اقتصادی می دانم؛ ولی برای آن اولویت زمانی قائل نیستم.را با اهمیت می دانم.چرا؟مفاهیمی که در تربیت اقتصادی اعتقادی ما مهم هستند، چون انفاق، صدقه، خمس وزکات و. .. مفاهیم اقتصادی که از لحاظ زمانی دارای اولویت اعتقادی ومذهبی هستند. وتا زمانیکه کودک ارزش پول را درک نکرده است؛ توانیم مفاهیم اعتقادی وارزشی را به آن آموزش دهیم. درحقیقت این که پدر ومادرمیوه برایش خریده است؛ کودک اول باید بداند، میوهاش درک کند و چگونه به دست آمده است ؟وبا تجربیات کودکانه
خود درک کند.ونه توضیحات پدر ومادر خود. بفهمد. تأکید می کنم در مرحله بعد
کودک زمانی که ارزش پول وکالا رادرک کرد،
تواند مفاهیمی چون صدقه دادن را یاد بگیرد وآموزش ببیند. نخست دبستان در تربیت اقتصادی باید مفاهیم اقتصادی را به کودک آموزش دهیم که در همه جای دنیا آموزش می دهند وبعد از این مرحله ازیادگیری باید به مفاهیم ارزشیواعتقادی چون صدقه، زکات وخمس بپردازیم. ودر مقاطع بعدی
آموزش بگوییم، بانک داری اسلامی یعنی چه؟ و چرا ربا حرام است؟ معتقدم که ردپای تربیت اقتصادی
در سند تحول بنیادین نظام آموزش و پرورش ضعیف است.
در راهکارهای سند تحول بنیادین آمده است که دانش آموز هرکجا که از تحصیل جدا شد باید بتواند به تأمین معاش حلال بپردازد.
در مبحث راهبردهای کلان دیده می شود. اگر در این مبحث قرار داده شده پس قرارنیست عملی شود.
در این زمینه تبدیل به راهکار نشده است. لذا من معتقدم سندتحول بنیادین ضعیف است و برروی آن بحث دارم.
براساس چه استدلالی شما سند تحول بنیادین آموزش و پرورش را در زمینه تربیت اقتصادی دارای کاستی می دانید ؟
ریشه این موضوع را در مباحث فرهنگی وتاریخی باید جستجو کرد. به عنوان
محققی که نزدیک به سه دهه در آموزش و پرروش کار تحقیقاتی می کنم.کتاب درسی را در جلوی خودم قرار می دهم وردپای ارزش کار، تولید، درآمد و پول بررسی می کنم؛ بینم. به زبان ساده چرا
درحد مطلوب نمی توانیمما در کتاب درسی با ساختار«بابا آب داد» کارکنیم. معتقدم قبل از اینکه کودک به لحاظ بسترهای فرهنگی، تربیتی وتاریخی برای «بابا، آب داد» آماده باشد. قبل
از آن مدرسه برای «بابا آب داد» مستعد باشد. باید گفت نظام اقتصادی مدرسه هم متکی بر «بابا آب داد» است.پرسدیم که چرا فلان کار صورت نمی گیرد؟زمانیکه مدیر مدرسه می گوید: ازاداره آموزش و پرورش تسیهیلات لازم نگرفته است ؟ در اختیار من قرار نداده است. به زبان ساده یعنی؛ «بابا هنوز آبنداده است». باید گفت؛ ساختار مدرسه ما مبتنی منطبق «بابا آب داد» است پس از آن معلم هم به دانش آموزاینگونه محیط را راحت تر یاد می دهد.
به نظر شما آیا «تربیت اقتصادی» از خانواده شروع می شود تا به مدرسه ختم شود؟
به هر حال محقق، دانشی را که در اثر تحقیق به دست آورده است
را باید در اختیار افراد بگذارد تا عملیاتی شود.
باید مقالات را بخوانید وببینید که به چه مباحثی رسیده اند..
دارای عمق زیادی است.
درحقیقت عنوان شد که صورت مسئله گونه است
باید بگویم بااین روند بحث تاریخی- سیاسی شود.معتقدیم ریشه بسیاری از مشکلات
ما « نفت « است.
در موضوع«نفت» هرجایی خودش دنبال سهمی از نفت است
طور مثال مدرسه، استان، منطقه، آموزش و پرورش و... برای خودش دنبال سهمی ازنفت است.
بینید؟یعنی ریشه مشکلات آموزش و پرورش را در نفت می بینیم
ریشه فرهنگی عمیقی وجود دارد. بانک اقتصادی کشور، نفت است و نفت ما را به سمتی
هدایت کرده است که ما نرفته ببینیم که گنج درون ما که همانا«استعداد» است؛ چیست؟
درحقیقت وقتی که برای گنج های این کشور آنقدر، دلمان نمی سوزد که برای پالایشگاه می سوزد.
کشوری که نفت ندارد، گنج درون خودش را دیده وسرمایه گذاری می کند.
درآموزش وپرورش آیا تحقق تربیت اقتصادی دور از ذهن نیست ؟معتقدم بیش از آنکه بگوییم برای تربیت اقتصادی چه کاری باید انجام دهیم؛ باید این سئوال را ازخود بپرسیم؛
که چرا بایدکار تربیت اقتصادی بکنیم؟
با استمرار وضعیت موجود نباید، برای تربیت اقتصادی کار کنیم؛ مگر اینکه بخواهیم روال موجود را عوض کنیم. اگر ساختار مدرسه براساس «بابا نان داد وآب داد» است، معلم برای
یادگیری ویاددهی مبتنی بر کار وتلاش وکوشش آماده نیست. چون ساختار وذهنیت اواین است.
ومدیر مدرسه هم برای یادگیری ویاددهی آمادگی ندارد.
یعنی در شرایطی که شما مدرسه را یک موسسه صرفاً فرهنگی
کنید بگویید مدرسه می دانید؛ و به وجهی یک «بنگاه اقتصادی» هم هست است.
این موضوع که به فرهنگ کشورمان ربط کند. مثلا وقتی از ناشری بپرسیم که درآمد در این زمینه چگونه است ؟ عنوان کند من کار فرهنگی انجام می دهم .وبه اقتصاد کاری ندارم .
برای اینکه تربیت اقتصادی را در بین آموزان بتوانیم آموزش دهیم؛ بایدبتوانیم قبل از آن این موضوع را نهادینه کنیم که مدرسه علاوه بر اینکه یک مؤسسه فرهنگی است یک بنگاه اقتصادی هم هست که درازای تدریس معلم، از مدرسه دستمزد دریافت می کند.معلم پویاتر وکاراتر باشد، دستمزد بالاتردریافت خواهدکرد وبالعکس پایین .همه مدرسه را صرفاً مؤسسه فرهنگی می کنند،حقوق یکسانی .
این موضوع انگیزه معلم را برای تدریس از بین می برد.طور رقابت از بین می رود.
آموزش و پرورش در کشور یک بنگاه بزرگ اقتصادی تعریف شود که هم وظایف خود را عادلانه وکامل انجام دهد .نیازها و منافع اقتصادی در حال حاضر اگر بخواهیم نسلی داشته باشیم که مبتنی بر آموزش محفوظات نباشد و دارای برنامه های عملی باشد؛ به بودجه نیازمندیم. زمانی که دولت بودجه ای کمتر از مقدار لازم را برای آموزش و پرورش در نظر بگیرد، مدرسه هم عملکرد کمتری
خواهد داشت. در قوانین کشور ما قوانین حمایت کننده مقتدری از آموزش و پرورش کشور کمتر داریم؛ یعنی دولت کمتر بودجه به آموزش و پرورش می دهد.ودرمجلس قوانین ضعیف تراعمال شد.
اگر شما دستگاه تعلیم و تربیت در آموزش و پرورش را یک بنگاه
بزرگ اقتصادی نگاه نکنید؛ قوانین بزرگ و پویایی برای آن تدوین نکنید.
منابع مالی کافی به این دستگاه نمی دهید.؛ آموزش و پرورش رو به تحلیل و کاستی می رود.
لازمه تحقق سند تحول بنیادین آموزش و را چه دانید؟برنامه درسی ملی با وجه تربیت اقتصادی در دو
سطح، سطحی مشترک تربیت اقتصادی که در همه جای دنیا نوشته شده است و در سطع بعدی سطح ارزشی چون ربا، خمس، صدقه، زکات و... را تدوین می کنید و بعد از آن به سمت کتاب درسی وآموزش طراحی می روید و همه این موارد در چارچوب برنامه درسی معلم و... می توانداتفاق بیافتد. اما من معتقدم این بخشی کوچکی از مسئله است. شما باید محیط تعلیم و تربیت را براساس نیازهای
تربیت اقتصادی بازسازی کنید. یعنی بافت مدرسه و آموزش و پرورش همسو با تربیت اقتصادی باشد.
به زبان دیگر تا شما «اقتصاد تربیتی» نداشته باشید «تربیت اقتصادی نمی توانید داشته باشید.
زمانیکه شما برنامه درسی براساس تربیت اقتصادی تدوین
کنید؛ نتیجه آن توأم با موفقیت نیست مگر آنکه اقتصاد تربیتی را همزمان به کار بگیرید.
سبک زندگی مدیر ومعلم وطراز اداره مدرسه که با مشارکت اولیا وکارکنان است را هم دیده باشد.درحقیقت وقتی به تربیت اقتصادی آموزش داده می شود. برنامه ریزی آن در بافت مدرسه تحقق یافته باشداثرات مثبتی ازاقدامات اجتماعی است. که به آن اشاره شد.
معتقدم در ابتدا باید قوانین را تغییر دهیم وقوانینی بر آموزش وپرورش حاکم باشد که اقتضائات اقتصاد تربیتی را در بر بگیرد.مجلس شورای اسلامی باید مصوبات قانونی برای آموزش و پرورش مستقل داشته باشد.ودر نهایت این قوانین منابع کافی برای آموزش و پرورش باید
تامین کند. در حقیقت آموزش وپرورش را مستقل کنید وبودجه کافی در اختیار آن قرار دهید وبعد در قوانین مسئولیت بالایی برای آن منظور کنید و از آن بخواهید.در نتیجه این مدرسه و آموزش و پرورش در بافتش اقتضای تربیت اقتصادی پیدا کند تا اقتصاد کشور تحول پیدا کند. و وقتی این روش شکل بگیرد؛ کودک با تربیت اقتصادی آشنا می شود.و یک فهم اقتصادی ومتناسب با دنیای کودکی پیدا می کند.
خلاصه ای ازمطالبی که:
در گفتگو با دکتر علی اصغرکاکوجویباری صاحب نظر آموزش و پرورش مطرح شده بود.
باسپاس ازاستادارجمند:جناب آقای فاضلی
همکاران :1-جلیل محمودی 2- علی سلطانی 3-سلطانرضامدیر 4-سیدمهدی خاتمی.
